maandag 26 augustus 2013

Vandaag doen we alsof het 16 April is.

Zweven is leven.
Een recentelijk door mij uitgevoerd onderzoek heeft uitgewezen: een hele middag en avond Parade gaat zelden voorbij zonder een behoorlijke hoeveelheid wijn.
Het regende zonnestralen, we zaten uren aan de picknicktafels, draaiden in de zweefmolen, zongen vals mee in de Silent Disco en dronken wit, teveel wit. Met alle gevolgen van dien.

Geen beter moment voor een dagje in slowmotion met wat anti-kater-food.

Eggs Benedictdag
Een brunchgerecht met net zóveel verschillende herkomstverhalen eróver, als variaties erván.
De meest voorkomende -en mijn favoriete- versie over het ontstaan van de Eggs Benedict gaat over effectenmakelaar Lemuel Benedict die op 16 april 1894 in het New Yorkse Waldorf Hotel met een enorme kater in de ontbijtzaal zit en niet weet wat hij van de kaart moet kiezen. Hij bestelt een gerecht waarin al zijn favoriete ingrediënten voorkomen: eieren, bacon, beboterde toast en Hollandaise saus. Oscar Tschirsky, de toenmalige en beroemde Maître d’Hôtel vond dit zo'n geweldige combinatie dat hij dit gerecht op de menukaart van het Waldorf Hotel zette. Hij verving wel de toast door muffins. Eggs Benedict zijn geboren en 16 april is in vele landen nog steeds bekend als Eggs Benedictdag. Vandaag voelt een beetje als 16 April.

"Meer dan honderd jaar later is er nog steeds geen uitsluitsel over wie nu eigenlijk de uitvinder is. Talrijke boeken zijn al over deze controverse geschreven en ook de New York Times heeft een paar jaar terug nog eens een reeks artikelen gewijd aan de oorsprong van dit klassieke ontbijt- of brunchgerecht. Het mysterie is diep geworteld in het toenmalige glamoureuze fin de siècle leven in New York."

Volgens Wikipedia zijn er inmiddels zo'n twintig variaties. Ham, spinazie of zalm in plaats van de bacon, kaassaus of Bordelaisesaus in plaats van hollandaisesaus, artisjok of Portobello in plaats van de muffin, en toevoegingen van tomaat, avocado, krab, truffel of kaviaar.. keuze genoeg.

Over keuzes gesproken.. Avontuurlijk zijn, ze zelf maken of decadent en lui tegelijk zijn en ze ergens gaan eten? Tot nu toe heb ik ze nog nooit zelf gemaakt, en ik weet dat ze op een paar plekken in Amsterdam op de menukaart staan. George WPA, Herengracht en Greenwoods. Maar dat betekent:  de deur uit, en dat stond niet in de planning vandaag. De keuken in, dan maar.

Brak Sausleekje
Vandaag ga ik voor Eggs Royal, ook wel Atlantic genoemd; met gerookte zalm. Op toast. En omdat ik natuurlijk al besloten heb mijn kater niet met ontgiftende thee, sap, fruit en noten te bestrijden, smeer ik lekker nog wat mayonaise op de toast. Eitje pocheren gaat me inmiddels wel lukken, de Hollandaise wordt deze morgen de grootste uitdaging. Honderden recepten en handleidingen online. Voor een sausleekje als ik zijn deze stap-voor-stap instructies een uitkomst. Eierdooiers scheiden, schiften tegengaan, au bain marie technieken... Ik vergeet dat ik nog in pyama ben, en voel me een hele échte kok. In gedachten zet ik mijn koksmuts erbij op.


Het is vol, romig, stevig. Precies wat ik nodig had.
Mijn keukentje is ondertussen veranderd in een slagveld. Pannen, drippende garde, uitgeknepen citroen, kommen, eierschaaltjes... Volgende keer toch weer buiten de deur. Maar het was het waard, en dat opruimen.... Dat komt straks wel. Of morgen. Want afwassen op Eggs Benedictdag, dat hoort vast niet. 

maandag 19 augustus 2013

Lekker vaag; mondvermaakjes uit de armoedzaaierskeuken.

Getalenteerden musiceren, dragen voor, doen hun ding.
Gefortuneerden betalen. Armen krijgen.

Allen gezeten aan één tafel. Ons even rijk wanend.

Küche der Armen
Via een online tip van voormalig collega, topchef en columnist Joris Bijdendijk ving ik iets op over Küche Der Armen. Een tijdelijk restaurant, waar kok en beeldend kunstenaar Sjim Hendrix met armoedzaaiers-ingrediënten zijn culinaire 'ding' zou doen.

Voedselidealist
Ik had -in alle bloggende eerlijkheid- echt nog nóóit van Sjim Hendrix gehoord, en toen ik naar informatie over hem zocht, kwam ik erachter dat hij opgeleid is door Michelinsterrenchef Dick Soek. Daar leerde hij dat alles, dat niet rechtstreeks uit de natuur komt, rommel is. Pas later, als arme student aan de Rietveld Academie, is Hendrix zich in het fenomeen van vies en goedkoop eten gaan verdiepen.
Maar het waren vooral de stukken waarin hij geciteerd werd, die mij nieuwsgierig maakten:

'Er bestaat een compleet vals begrip van wat luxe of lekker is. Iedereen stopt de hele dag gerookte zalm in zijn mik, terwijl die naar antibiotica en modder smaakt. Maar dat weet niemand, omdat ze de smaak van wilde vis niet kennen".

Ik eet zo'n beetje dagelijks gerookte zalm. Reserveren dus maar!

Reserveren = doneren.
De mobiele website doet het niet. "Omdat ze liever hebben dat je onderweg om je heen kijkt". Grappig. Thuis blijkt dat de site leuke tekstjes en weinig duidelijkheid biedt. Het prikkelt: "KLUB KDA serveert decadentie uit de armoedzaaiers keuken. Wisselende menu's voor een vaste minimumprijs.Wilt U komen eten? Een plekje reserveren aan tafel? Weten waar de KLUB zich bevindt?" Ja ja ja, natuurlijk! Spannend. Er blijkt eerst gedoneerd te moeten worden. Ik hoor graag bij clubjes, bij teams, jeej, fijn, gezellig, word ik blij van. Dus kom maar op. Je kunt kiezen uit bedragen tussen de 5 en 2500 euro. Hallo zeg! Ik besluit: 5 euro, omdat cluppies leuk zijn, maar onbekende cluppies... eerst even zien.
Een paar minuten later ontvang ik de bevestiging van mijn reservering. Tijdens het gehele avontuur is het natuurlijk geen seconde bij me opgekomen dat dit pop-up restaurantje ook weleens níet in Amsterdam zou kunnen zijn. "Schat, we moeten naar Den Haag!".


Lekker vaag
Zo belandde ik gisteravond, ergens in Den Haag, letterlijk in de gemeentelijke bosjes langs de weg, met mijn hoge hakken in de modder en een glas cider in mijn hand, hop, midden in de surrealistische realiteit van Sjim Hendrix. Een besloten tuinfeestje, een setting van buiten dineren, op hooibalen gezeten, aan een lange tafel, gezamenlijk met onbekenden. Doe ík in elk geval niet iedere dag.
Ook ik zal de vaagheid rondom dit half culinaire, half culturele en half illegale initiatief hier niet al bloggend gaan opheffen, maar oh, what a night!
Een avond vol verwondering en bewondering. Winkelwagentjes met video-apparatuur, een onthoofde maar kleurrijke tafelgenoot, openluchttoiletten, videobeelden van paddenstoelenplukkerij en een wasmachinetrommel op velgen als vuurkorf. Volgt u het nog? En heerlijk eten. Mondvermaakjes, noemt Sjim dat. Groffe oesters, wilde kokkels, spekbokking, moerasspirea, duindoorn, koolzaadolie, diklipharder, verveine, tweedekeustomaat, engelwortel, rucolabloem, zuring, boleten, biet, bramen, honingsorbet, venkelroomijs en rozenstroop.
Sjim Hendrix kookt goed, en zonder poespas. De ingrediënten spelen hier de hoofdrol, de smaken zijn mooi op elkaar afgestemd. Aardsheid, zuren, romigheid, bitters, het komt -elke gang weer- weer helemaal goed. Sjim vertelt dat de zoektocht naar zijn 'spullen' de meeste tijd kost. Hij zoekt, plukt, scharrelt en raapt, haalt zijn koopjes bij de boeren. En wij smullen.

Nijhoffgedicht
De maan hult ons in een sprookjesachtig licht, zo tussen het groen. Ik schop mijn pumps uit. Er wordt verteld, gevraagd, uitgelegd en gediscussieerd. Over de liefde, natuurlijk, maar ook over geluk, over een ongeluk, over rust, onrust, bambi, citeren, promoveren, melodie, stenen likken, vacuümkoken en spreeuwen afschieten. Er wordt voorgedragen: Jean Anthelme Brillat-Savarin, en gezongen: Michel Fugain. Menig Youtubefilmpje gedeeld. Gegiecheld en een traantje gelaten. Er worden glazen tegen elkaar geklonken. Ik waan mij in een gedicht van Nijhoff!

Wij, aan 't dessert, eenzelvige rebellen,
Ontveinzen 't in ons mijmerend gedicht,
Om niet, nu 't uur eind'lijk naar weemoed zwicht,
Elkanders kort geluk teleur te stellen.

We drinken samen, ongefilterd, sulfietvrij, biodynamisch. Ook weer minimaal gemanipuleerd. En aan het einde van de avond... nou, nog ééntje dan! Want straks moeten we afscheid nemen, gaan we de straat op en kunnen we morgenochtend misschien niet meer geloven dat deze avond werkelijkheid was.

Vanmorgen: het stro lijkt nog steeds in mijn bovenbenen te prikken, mijn nieuwe jurkje ruikt naar gestoomde kokkels en mijn voeten zijn, ook na het douchen, nog steeds zwart van de aarde. Mijn parelketting is gisteravond geknapt. De kralen van (nep)decadentie zwerven door mijn handtas.

Sjim is gefascineerd door het spel tussen armoede en decadentie. 'Want arm is ook degene die veel geld heeft en niet weet wat hij ermee aan moet"

En wij..? Wij zijn weer een ervaring rijker.

donderdag 16 mei 2013

Nieuwe vrienden, lekker lezen.

Boeken zijn je vrienden, dat zei mijn vader altijd. En ik ben dól op mijn vrienden.

Stapeltje
Op mijn vensterbank, die dienst doet als nachtkastje, ligt altijd wel een zichzelf verversend stapeltje van exemplaren waar ik tegelijkertijd 'in bezig ben'.
Uit? Dan gaat ie in de Billy's.
Nog niet aan begonnen? Dan heb ik mezelf het genot van deze nieuwe vriendschap waarschijnlijk beloofd voor een komend weekendje weg.
Omgebogen paperback? Ik herlees ook veel. Klinkt eentonig, maar relaties met vrienden moet je onderhouden, en ik kan het niet laten om bijvoorbeeld één keer per jaar mijn mishandelde exemplaar van De Vriendschap weer te openen.
En de samenstelling? Ik heb met mezelf de vreselijk strenge afspraak gemaakt dat het groepje vriendjes altijd een gemêleerd gezelschap moet blijven: niet alléén maar Jean Pierre Rawie, niet alléén maar Simone van der Vlucht, niet alléén maar wijn- en kookboeken, niet alléén maar denk-je-sterk-titels en zeker niet alléén maar Connie Palmen.


Op dit moment bestaat het stapeltje uit: 'Joop van den Ende/ De Biografie', 'Contemporary Cooking' van Francois Geurds, 'Spoedcursus Verlichting' van Tijn Touber en 'Tonio' van A.F,T van der Heijden. 'De Wijngek' van Hans Melissen is sinds gisteren uitgelezen teruggeplaatst in de kast. En dat betekent -hoera hoera-: er mag weer een wijnvriendje bij!

Vriendschapsverzoek
Olaf Tempelman maakte mij al een tijdje geleden enthousiast door er een motiverende column voor de Volkskrant over te schrijven: 
"'Het gerecht stuwt de vin jaune naar grote hoogten. Na het doorslikken trekt een parade van sensaties voorbij die oneindig lijkt te duren. Ik heb zelden een wijn-spijscombinatie geproefd die zo effectief was. Als ik mijn ogen weer opendoe - voor mijn gevoel is er een halfuur verstreken - kijkt Madelijn me lachend aan.' 
Dit is niet de ontknoping van het boek. We zitten hier pas op pagina 25."

Sindsdien vele malen vol verlangen mee in mijn handen gestaan. Maar elke keer gooide de strenge selectieprocedure voor het clubje van vensterbankvriendjes roet in het eten. Geen ruimte in de wijnsectie. Nú wel, en omdat je met vriendschappen natuurlijk niet lichtvaardig hoort om te gaan, zojuist maar meteen mijn nieuwste aanwinst besteld.

Het is "De Merkwaardige Psychologie van een Wijndrinker" geworden. Geschreven door Hoogleraar Psychologie Ap Dijksterhuis

.
Bol.com fungeert in dit geval als een soort Facebook. En hier valt over mijn nieuwe BFF alvast te lezen:

"De merkwaardige psychologie van een wijndrinker is een boek over wijn, over Frankrijk, maar vooral over de psychologie van een passie of hobby die (bij vlagen) uit de hand dreigt te lopen. Het boek houdt iedereen met een passie een psychologische (lach)spiegel voor. Hoe genieten we? Hoe werkt bewondering? Hoe belangrijk is voorpret? Wat tekent het fanatisme van een echte hobby? Wat gebeurt er met ons als we iets heel erg missen? Hoe reduceren we onze schuldgevoelens als we weer eens een volstrekt onverantwoorde uitgave hebben gedaan? Met veel vaart, humor en zelfspot beschrijft Ap Dijksterhuis zijn met wijn doordrenkte reizen, waarbij hij regelmatig psychologische verdieping zoekt. Het frivole boek kan zowel gelezen worden op een donkere novemberavond als op een zonnig Zuid-Europees terras. Maar het is wel aan te raden er een goed glas wijn bij te drinken."

Geen probleem. Gaan we doen. Op de vriendschap!

maandag 6 mei 2013

Een potje knikkeren met Chenin Blanc

Iets met meedoen is belangrijker dan winnen, ofzo...

Fuck dolfijnentrainer. Ik heb echt de leukste baan ter wereld! En één van de grote voordelen van het werken met wijn is toch wel dat je -goddank- nooit uitgeleerd bent.

"Education isn't something you can finish" -Isaac Asimov
Om te groeien als professional, moet je jezelf blijven uitdagen. Dus ik me opgeven voor de WOSA Sommelier World Cup. Mijn kansen zijn nihil; ik bevind mij in werkelijk belachelijk goed gezelschap van de jonge en gemotiveerde wijn-nerds van deze tijd, met de stof uit hun vinologenopleiding nog knisperend vers in het frisse goedgetrainde geheugen.
Het gaat in mijn geval dus niet om de knikkers, maar om het spel. Voor mij, -als eeuwige laatbloeier-, zijn deze wedstrijden vooral een hele goede motivatie om mezelf te blijven ontwikkelen, te blijven studeren, te blijven doorleren. Mezelf figuurlijk onderdompelen in wijn is hard werken en genieten tegelijk, en die persoonlijke en professionele groei is dan ook eigenlijk gewoon al meteen dikke winst. Hop, in the pocket. Dus toch knikkers.

Caepse druyven
Het thema van deze wedstrijd is Zuid-Afrika. Liefhebber was ik al. Kenner ben ik aan het worden. Rijtjes stampen van Regio's, Districts, Wards en Estates. Mijn historische kennis opfrissen: de VOC, Simon van der Stel, Hugenoten en apartheidspolitiek. Én leuk; Zuid-Afrika is het enige land dat het begin van de wijnbouw zo nauwkeurig kan aanduiden. Want op 2 februari 1659 schreef Jan van Riebeeck in zijn dagboek:
"Heeden is Gode lof van de Caepse druyven d'eerste mael wijn gepaerst".

Zuid-Afrika is het land van de microklimaten. Microklimaten, die, -dankzij de beschutting door bergketens, de koude Golfstroom die vanaf de Zuidpool langs de westkust trekt, het kruisen van de Atlantische Oceaan en de Indische Oceaan, de gevarieerde steenformaties van kiezel, zandsteen, graniet, grind, leem en kalk en dankzij de ligging van hellingen en valleien-, voor verschillende druivenrassen elke keer optimale resultaten kunnen leveren. En Zuid-Afrika is het land van de mooie woorden: Steen voor Chenin Blanc natuurlijk, maar ook Papegaaiberg, Bottelary, Agterkliphoogte, Piekenierskloof, Klapmuts, Doornkraal en Hanepoot Riesling. Zuid-Afrika en ik; het was liefde op het eerste gezicht.
Ik maar roepen dat ik niet meedoe om te winnen, maar hoe meer ik leer, beleef en proef, hoe meer ik uiteindelijk nog maar één ding wil: naar Zuid-Afrika! En laat dat nou net de prijs van deze wedstrijd zijn..

De lijdensweg van het blindproeven
Bij braaf studeren hoort ook de voorbereiding op het onderdeel blindproeven. Moeilijk, dus ik troost me maar met wat Harold Hamersma ooit over blindproeven schreef:
"De Engelsman Harry Waugh, wijnhandelaar, docent en voormalig directeur van het beroemde Château Latour werd ooit gevraagd: ‘When was the last time you mistook a Bordeaux for a Burgundy?’ Waarop Waugh antwoordde: ‘Not since lunch.’

Er zit niets anders op dan oefenen, oefenen en oefenen. Dus na een middagje in de zon aantekeningen makend aan de paperassen gezeten te hebben, is het tijd voor een nieuw glas. Vriendin Wendy levert mij flesjes in aluminiumfolie.
Hmmm, vol exotisch fruit, mango, witte perzik, honing, rins. Redelijke zuurbalans, niet superjong? Wel behoorlijk alcoholisch. Korte finish; eerst mooi sappig, daarna vettig, beetje weeiig mondgevoel. Chenin Blanc, definately. Maar waar komt dat alcoholische bittertje vandaan? Toch een blend? Of misschien wel een 2010 met z'n hete, droge zomer? En waar zijn mijn meerkeuze-antwoorden?
Vriendlief onthult de wijn; Chenin Blanc. Oude Kaap, Reserve Collection. Veel te moeilijk gedacht, met m'n blend. Het was eigenlijk een makkie, vandaag.

Maar ook makkies spoelen we in Huize Hofkamp niet door de gootsteen. Dus wordt er op dit moment een pastasalade in elkaar geknutseld, met gerookte kip, feta en mango. Gaat ie prima bij; tijd om de studieboeken aan de kant te schuiven.

Genoeg geknikkerd, vandaag.


woensdag 24 april 2013

Meals On Wheels; Ode aan de FoodTruck!

Sweet Memories
Vroeger was alles beter. Mijn middelbare school op Curaçao had bijvoorbeeld géén kantine. De leslokalen waren om het schoolplein heen gebouwd en als het dan bijna pauze werd, veranderde dat schoolplein in een soort openluchtverzameling van mobiele cateraars. Kleine ondernemers of thuiskoks reden met hun busjes en auto's het plein op, parkeerden in de schaduw van een boom en verkochten vanuit hun laadruimte of achterbak de meegenomen waren of zelfgemaakte snacks en drankjes.



Zo kon ik elke pauze opnieuw kiezen; Johnny Cakes kopen bij dat ene mopperende mannetje met z'n krakkemikkige busje of Pastechi's kaas, tonijn, rund of kip bestellen bij de Señora die achter een campingtafeltje in de achterbak van haar Mazda zat. En daarbij natuurlijk iets te drinken; Frio Frio (aanmaaklimonade met schaafijs), felgekleurde Popfrisdrank, blikjes Coco Rico of Ritz Orange Juice uit kartonnen pakjes. Elk busje of autootje bracht zijn eigen specialiteiten mee.
Het is -inderdaad- weer eens wat anders dan een gevulde koek met schoolmelk. Terugkijkend verbaast het me nog het meest dat ik me destijds eigenlijk nooit verbaasde over die eetgelegenheden op wielen, het mobiele streetfood, de rijdende catering. Hier en nu, kom ik ze veel te weinig tegen.
Ik mis ze, die vette pastechi keshi's als lunch. En ik mis de snackwagens ook.

Gelukkig is er hoop. De Rollende Keukens zijn onderweg!
Hét evenement dat mijn heimwee een beetje verzacht, een soort schoolplein vól FoodTrucks, waar tientallen mobiele eetgelegenheden samen één groot openluchtrestaurant gaan vormen: "van gastronomische vreetkar tot excentrieke pizzawagen en van rokende bbq-camper tot zingende keukenprinsessen"..


Authentiek
Veel culinaire evenementen van tegenwoordig zijn strak geregisseerd. De standjes lijken allemaal op elkaar, en men schenkt er om de paar vierkante meters dezelfde festivalwijn. Rollende keukens is in haar sfeer veel échter. De tot keuken verbouwde bakbrommers, dubbeldekkers, campers, vrachtwagens, aanhangers en busjes brengen allemaal stuk voor stuk een eigen design, eigen menukaart, eigen verhaal, eigen terrasje en dus ook eigen sfeer mee. Een beetje zoals het aanbod in mijn pauzes, toen. 

Toegankelijk
Dat begint al met de entreekosten. Toegang tot het evenement is namelijk gratis. En de prijzen van de gerechtjes zelf zijn ook vriendelijk. Die verraderlijke munten kennen ze hier niet, je kunt gewoon betalen met geld, net zoals vroeger, op mijn schoolplein. Rollende Keukens is geen semi-chique proevenement, maar biedt een lekker relaxed hippie-achtig sfeertje, zonder de zien-en-gezien-worden-poespas. Daarnaast kom je echt oog-in-oog te staan met diegenen die jouw voedsel bereiden. Vragen over ingrediënten, bereidingswijzen en hun business zijn hartstikke welkom en leiden vaak tot mooie verhalen achter het product dat je zojuist besteld hebt. Zoveel storytelling en beleving kan zelfs de modernste schoolkantine nooit bieden. 


Innovatief
Hier staan niet zomaar de poffertjeskraam of haringkar van om de hoek, maar originele en vernieuwende concepten op wielen. Zo kon je er vorig jaar drie uur lang slowcooked SpareRibs krijgen. Of duurzaam gevangen Kreeft eten van biologisch afbreekbare bordjes. Maar ook
ganzenkroketten en 'my little pony burgers' bij de Keuken het ongewenste dier. Of eerlijke bietensoep van het seizoen bij voormalige brandweerauto Buskruid. Én 100% biologische smoothies en sappen van de Vitamini, een tot mobiele smoothiebar omgebouwde -goh?- Mini. Ja, zoiets vind ik dus leuk, en dat blijft je dan net zo bij als de smaak van Pastechi's.




Sweet Dreams
Vanuit de verte hoor ik de rijdende eettentjes al pruttelend aankomen. De geuren van hun keukens komen langzaam dichterbij. Vol hoop speur ik de horizon af naar de voortrollende keukens. Ik waan mij al bijna in de rij voor iets lekkers, net zoals op mijn vroegere schoolplein. U raadt het al: ík kijk in ieder geval alvast dromend vooruit naar het weekend van de Rollende Keukens. Omdat het authentiek, laagdrempelig en innovatief is, ja. En eerlijk is eerlijk: ook omdat ik hoop dat ik er ooit nog zo'n Antilliaans busje tegenkom, dat mij dan een prachtige portie jeugdsentiment serveert. Sweet dreams, I know, maar als die érgens uit kunnen komen...

Wanneer? 9 t/m 12 Mei
Waar? Westergasfabriek, Amsterdam. 
Line-up van de FoodTrucks? Is nog niet helemaal online, maar het Rollende Rabarber Restaurant, Kok Au Van, BAKrestaurant, Whatthetruck en EcoPizza zijn er in ieder geval bij. Rollendekeukens.nl

zondag 14 april 2013

De Koe zegt....

Over ratelende trams en levende tosti's...

Stadsmeisje
Het is niet zo dat ik mijn leven tussen de skylines van een metropolis doorbracht, maar ik heb wel altijd in steden gewoond. Felgekleurd Oranjestad, toeristisch Willemstad, betoncity Den Helder, geweldig Groningen en bruisend Amsterdam. De paar vierkante meters aan landelijkheid in de buurt bestonden uit tropische stranden, het Noorderplantsoen en Hollandse duinen, dus écht platteland? Geen idee. Het heeft me altijd vooral erg koud, vies en ongezellig geleken.
Geef mij maar beton en baksteen, drukke kruispunten, ratelende trams. Hoge gebouwen die wind buitensluiten, overbevolkte fietspaden, stinkende grachten (zowel aan de Groningse als aan de Amsterdamse heb ik heel mijn hart voor altijd verpand...), studiootjes op vier-hoog-achter, terrassen die pal naast de weg liggen en die wij dan als 'mooi' bestempelen, lichtbakreclame's, etalages en lantaarnpalen die mijn weg door de stad 's nachts verlicht houden, en vooral lekker veel drukte. Centraal-Station-achtige drukte. Hoe meer, hoe beter.

Biecht: ik ben nog nooit op een boerderij geweest, heb nog nooit een koe van dichtbij gezien en twijfel wel eens of hooibergen nou echt bestaan of alleen in van die kinderboekjes. Ik vind Ouderkerk aan de Amstel al behoorlijk platteland. Gras ken ik van het Vondelpark, maar groene vingers zijn mij zo vreemd dat collega's mij 'Nienke, van de Pleur-op-Bloemist' noemen.

Laatst grapten mijn vrienden dat ik zo'n kind ben dat niet weet waar de melk vandaan komt.

Waar komt de tosti eigenlijk vandaan?
Behalve van de stad, hou ik ook erg van tosti's. Met kaas en tomaat. Hup, in het tosti-ijzer en klaar. Makkie. Niet dus. Want een paar weken geleden zat ik heerlijk onderuit gezakt in de filmzaal van het Food Film Festival klaar voor de film 'Make Hummus, Not War' en kwam er deze clip van de Tostifabriek voorbij. Een initiatief van een groep jonge creatieve stedelingen, die gaan laten zien wat er allemaal nodig is voor zo'n tosti in het tosti-ijzer kan.

"Midden in de stad zullen we met een zelfgebouwd graanveld, twee varkens en twee koeien, alle ingrediënten van een tosti van begin tot eind zelf produceren". 

Het zaaien van graan, het houden van koeien, grootbrengen van varkens, persen van kaas, pekelen van ham en bakken van brood. Een levende installatie over het wonder dat voorafgaat aan wat er op je bord ligt. De Tostifabriek, ontstaan als crowdfundend kunstproject, is volgens mij geen moraliserend leren-waar-de-melk-vandaan-komt-initiatief, maar wil wel de verbinding tussen mens en voedsel belichten. Het blijft kunst, inderdaad, want duurzaam is deze stadsboerderij nauwelijks... "Maar we willen dan ook juist laten zien wat er allemaal bij voedselproductie komt kijken. Wij zitten straks ook met een mestoverschot". 

Een waarheid als een koe
Alleen dat varkentje zat me nog een beetje dwars. Ik eet geen tosti's met ham. Niet uit principe, hoor; ik vind het gewoon niet lekker, en ik eet dus ook wel genoeg ander dier. Een varkentje slachten púúr voor de kunst, vind ik púúr onzin, maar ik realiseer me ook wel dat een varkentje slachten voor ham, voor tosti's, natuurlijk helemaal niets nieuws is, laat staan onzin. Dat gebeurt al eeuwenlang en elke dag in de wereld, en dat is wat hier uiteindelijk ook gaat gebeuren. Realistisch? Ja. Comfortabel? Nee. Hypocriet? Misschien. Maar -voor of tegen- het "levend maken van de tosti" draagt voor mij -in ieder geval met die discussie al- bij aan een groeiende bewustwording rondom voedselproductie.

Boerderij voor Dummies
Een fabriek waarin de spanning tussen stad en platteland, tussen industrie en landbouw en tussen milieu, mens, dier en voedsel aan den lijve te ondervinden is, daar wil ik bij zijn.
Dus heb ik me opgegeven als vrijwilliger. Uit nieuwsgierigheid, onwetendheid en betrokkenheid. Ik wacht nog op een reactie, maar over een paar weken ruil ik mijn hoge hakken, waarop ik de straten van de stad zo graag trotseer, hopelijk ín voor echte rubberen laarzen en mag ik gaan helpen in de stallen. Als beginner wordt het uitmesten natuurlijk, maar daardoor kan ik wel even héél dichtbij een koe komen. Zie ik ook eens waar de melk vandaan komt.

"En dat is dan geen sprookje, maar misschien wel nét zo bijzonder"

maandag 25 maart 2013

Gemopper en Gemekker; Lofzang op de Lente.

Gemopper
Volgens Nu.nl wordt het vandaag waarschijnlijk de 'koudste 24 maart ooit'. Meteorologisch gezien is de lente 3 weken geleden begonnen en astronomisch gezien een paar dagen geleden. Het is sinds 1952 niet meer zo koud geweest in de lente als vandaag. Voorspelde gevoelstemperatuur: -16 graden. Lekker dan; zo'n recordje. En wij maar mopperen.
Hoog tijd voor een nieuw geluid; hopelijk werkt het aanmoedigend.

Een nieuwe lente en een nieuw geluid
De intrede van een nieuw seizoen werkt doorgaans inspirerend. Mensen gaan naar de kapper voor een nieuwe look, de auto wordt in de eerste zonnestraaltjes voor de deur ingezeept, en bij Libelle gooien we alle ramen open voor de voorjaarsschoonmaak. Blijkbaar zien we het begin van de lente ook vaak als een nieuw begin van een heleboel andere dingen. Dat nieuwe begin is natuurlijk vaak symbolisch, inhoudelijk meestal zonder eind, en taalkundig eigenlijk gewoon weer zo'n ordinaire undercover contaminatie, maar daar hebben wij mensen nou enorm veel behoefte aan; nieuwe beginnetjes. Het weerklinkt in hoe Herman Gorter zo mooi en vol goede moed aan zijn -toch wat treurig eindigende- Mei, begon:

"Een nieuwe lente en een nieuw geluid:
Ik wil dat dit lied klinkt als het gefluit,
Dat ik vaak hoorde voor een zomernacht,
In een oud stadje, langs de watergracht --"


Zoen het seizoen!
Ik doe net zo hard mee, want de afgelopen dagen groeide in mij de onrust; bij een nieuwe lente 'hoort' een nieuwe blogpost. Ik wist ook meteen waarover; een lofzang op het nieuwe seizoen, en de producten die daarbij horen. Makkie.
Koken met seizoensproducten is opeens hip. Ik kan geen menukaart meer openslaan of er wordt trots aangegeven dat er in dit restaurant met seizoensproducten gewerkt wordt. Eigenlijk dus gewoon zoals het hoort. Het met de seizoenen mee eten en koken is voor de mensheid toch jarenlang noodzakelijk geweest? En waar wij consumenten door het enorme supermarkt- , toko- en restaurantaanbod makkelijk verwend raken en zoiets kunnen vergeten, zit het bij de meeste koks gelukkig gewoon nog altijd in hun natuur.
Ik werd me daarvan bewust toen een chefkok-eigenaar met wie ik werkte, mij keihard uitlachte omdat ik in december vertelde dat ik de avond ervoor een Salade Caprese had gekozen als voorgerecht. Dat was voor hem gewoon zó onbegrijpelijk, zó tegen zijn instincten in, dat ik me daardoor opeens realiseerde dat de seizoensproductenkalender voor hem geen google-opdracht was, maar een vanzelfsprekende leidraad in zijn belevingswereld, een tweede natuur, waarvan hij niet anders kon dan die volgen.
Een fascinerend inzicht, vond ik dat. En hoewel ik me ook wel realiseer dat koken volgens het seizoen vooral afwisselend en goedkoop is (ook niet geheel onbelangrijk voor zo'n chef), ben ik het eigenlijk wel een heel geruststellende gedachte gaan vinden; dat diegenen die ervoor doorgeleerd hebben, die ons in de restaurants voeden, het besef van de seizoenen in stand weten te houden en dicht bij moeder natuur blijven.

Leve de Lente! 
Natuurlijk: ik vind het heel fijn dat we nu álles het héle jaar door kunnen krijgen en eten, en ja - ik bestel nog steeds mijn Caprese in de winter, maar een klein stukje boerenverstand in mij is toch wel steeds meer aanwezig geworden, en fluistert dat die producten niet voor niets in dat bepaalde seizoen groeien of geoogst worden. De lente staat voor ons zó in het teken van transformatie en nieuwe beginnetjes, dat het ook wel heel logisch is dat zij producten levert die ons lichaam reinigen en ondersteunen bij de groei. Het kan niet anders dan in mijn voordeel zijn om gehoor te geven aan de seizoenen die mij voeden. Dus omarmen we vandaag het lente-eten, en zoenen het seizoen. Ook nu? Juist nu! De ideale manier om de Nova-Zembla-Taferelen van buiten compleet te negeren.

Rabarber
Vanwege de frisse zuren, graag met veel suikers. Als jam, compote, gebak, desserts en natuurlijk.. crumble. Vervaagt geheid alle trauma's aan zurige stelen bij dradige vleesjes. Doen dus. Crumble maken, makkelijk in de oven terwijl de oostenwind om het huis loeit. Crumble!

Asperges
Knapperig groen of voluptueus wit. De groene tips in een postivo picknickpastasalade. De witte een keer anders dan met ham, zalm en ei? Hier het recept voor Hartige taartjes met asperges.

Spinazie
De stevige wintergroenten maken plaats voor lichtere gezondheidsbommetjes. Barstensvol ijzer, vitamine C, K, A, B2, B6 mangaan, magnesium, calcium en selenium en tryptofaan, een essentieel aminozuur. Gewokt met knoflook door de pasta, of rauw als basis voor een salade. En in het tosti-ijzer, voor de Green GoddessSandwich 

Radijs
De bite en het kleurtje in elk gerecht. Vroeger, bij het kaasfonduen, liet ik ze altijd liggen. Nu gebruik ik de pittigheid graag in salades; met feta, of garnalen, of naast het zoete van krab en mango: Mmmmm!

"Al deze bloemekinderen? Ik dacht
Ze hadden allemaal op mij gewacht"

Gemekker
Maar er is ook vlees. En omdat we in het voorjaar naar buiten willen, schenkt de lente ons licht, smaakvol, mals lamsvlees, waarvoor doorgaans een kortere bereidingstijd geldt. Kijk, daar gaat het zonnetje wel van schijnen, hier binnen in mijn keukentje. Dus voor vanavond maak ik lamsspiesen om de lente te vieren. Een recept, dat ik ooit op zo'n receptenkaart zag staan, en dat -geheel volgens mijn voorkeuren- weinig handelingen en weinig ingrediënten bevatte, waardoor ik het altijd bewaard heb. Als je de marineertijd buiten beschouwing laat, is het zó klaar.

Nodig voor 2 personen:
- Een halve kilo lamsvlees, ik haalde hier op de zeilstraat biologische lamsbouten zonder bot.
- 125 ml yoghurt
- 2 teentjes knoflook
- Gele, rode en groene paprika


Snij het lamsvlees in stukjes van ongeveer 3 centimeter. Meng in een kom het lamsvlees met de geperste teentjes knoflook, peper en zout, en de yoghurt. Laat het mengsel afgesloten een paar uur in de koelkast staan. Niets meer aan doen.
Vanavond snij ik wat paprika in stukjes, even in een bakje olijfolie husselen en samen met de stukjes lamsvlees om en om aan de spiesen (in mijn geval grote cocktailprikkers) rijgen. Die over de randen van een ovenschaal-vermomd-als-opvangbakje hangen, en de oven in. 25 minuten op 200 graden. Alle tijd om tafel te dekken en de wijn te openen. Dat wordt rood. Lekker, standaard en lekker standaard uit de Medoc.

Straks trek ik mijn handschoenen en muts aan. Ik ga naar buiten, de snijdende kou in. Op het nieuws hoorde ik zojuist dat er vandaag geschaatst wordt in Friesland. Maakt me niet uit. Vanavond eten we lente!

"Als 'n jonge vogel fluitend, onbewust
Van eigen blijheid om de avondrust."