Discriminatie op de groente-afdeling

"Laat ons dansen, laat ons drinken
op het jammer-maar-helaas,
Laat de glazen helder klinken
op de prachtige paprika's"

Lelijke groente
In het kader van "we-gaan-weer-iets-gezonder-eten", had ik vorige week in de supermarkt o.a. paprika op mijn lijstje staan. Terwijl ik op de groente-afdeling de paprika's uit het krat één voor één keurde, -een beetje zoals ze bij Lingo weleens door de bak grabbelen en af en toe zo'n bal omhoog houden-, realiseerde ik me dat ik op zoek was naar de mooiste paprika. Én dat dat begrip 'mooiste' niet zozeer te maken had met de meest in het oog springende, maar juist met de paprika die het meest aan mijn idee van een standaard paprika voldoet. Ik was aan het discrimineren.
Het gekke is; daarin was ik duidelijk niet de enige. De paprika's die, door de speurtochten van al mijn voorgangers onderop beland waren, bleken inderdaad de exemplaren met een deukje, uitstulpinkje of minder mooie vorm te zijn. Oh nee, whuuu, we willen met z'n allen geen gekke groente, hoor!

En dat snapt de voedingsindustrie ook.
Thuisgekomen las ik online: "volgens schattingen wordt zo’n 5 tot 10% van alle groente en fruit in Nederland verspild vanwege hun looks". Omdat ze er 'anders' uit zien, dus. Te dik, te dun, te lelijk, te klein, te bobbelig, te krom. Als gelegenheids-idealist nam ik me natuurlijk meteen voor om de volgende keer heldhaftig de gekkies uit de bak te redden. Tot ik me realiseerde: dat zijn dus de paprika's die niet eens in mijn supermarktje áángekomen zijn!

Tweebeenwortels
Gelukkig stuitte ik op Kromkommer. Een initiatief van drie slimme en betrokken dames. Chantal, Jente en Lisanne komen op voor de kromme komkommers, tweebeenwortels, kronkelcourgettes, tweelingtomaten en hartvormige aardappels...

Dat doen ze op verschillende manieren. Een Guerrilla-actie in een winkelstraat, campagnes op evenementen en beurzen als het World Food Festival, Duurzame Dinsdag, de Horecava en Food for Thought Expositie, maar ook door aan een netwerk van telers, groothandels, horeca en retail te werken, zodat de gekke groenten weer in de schappen en op ons bord kunnen belanden. Daarnaast zijn er de producten; hierbij verwerken ze groenten die anders vanwege hun uiterlijk verspild zouden worden tot jams, chutneys, gazpacho en sauzen.

Crowdfunding
Ik ontdek dat het -in het verlengde daarvan- nu tijd is voor hun volgende stap; een soepenlijn. Drie verschillende groentesoepen, gemaakt van gekke groenten. Hoe? Ze kopen de groente voor een redelijke prijs op en het duurzame merk De Kleinste Soepfabriek gaat de soep maken. "Zo gaan we voedselverspilling tegen en levert het de teler ook nog wat op,’’ vertelt Jente in het Noordhollands Dagblad. Het is de bedoeling dat de potten met eigen etiket in mei of juni in de schappen van de supermarkt staan en online verkocht worden.

Goed idee, maar het ontwikkelen van de soepen, de inkoop van groenten, het draaien van de productie en het maken van etiketten: er is 25.000 euro voor nodig. En dat word op innovatie wijze bij elkaar gesprokkeld, geheel volgens hun visie; samen. Tijdens de Innovation Award Nominatie op de Horecava werd de aftrap gegeven voor het traject van Crowdfunding. Op dit moment zitten ze met 18.555 euro op 74% van hun doel. En er zijn nog 38 dagen te gaan. 

Gekke Groente Supporter

Ik ben natuurlijk gewend aan perfecte groenten. Mooie glanzende paprika's, volle tomaten met prachtige rondingen en lijnrechte  komkommers. Maar dat mag van mij best wel anders. Dus heb ik een kiezeltje bijgedragen. Tof idee. Ik hoop dat ze het halen. Als grote groenten-eter sta ik sowieso niet bekend, maar dankzij mijn donatie, ben ik nu wel officieel 'gekke groente supporter'. Helemaal prima. Kom maar op met die kneusjes. 

Bovendien; omhelzende worteltjes, die zoveel liefde uitstralen, zijn vast véél lekkerder dan de standaard exemplaren...

Ook supporter, vriendje of held worden?

Doneren kan online: http://www.kromkommer.com/crowdfunding/

Al vanaf 10,-.  En daarvoor mag je dan ook nog naar het Kromkommer Launch Event komen.

Openingscitaat: lied "Prachtige Paprika's uit de gelijknamige (en geweldige) show van Youp van 't Hek.

De Koe zegt....

Over ratelende trams en levende tosti's...

Stadsmeisje
Het is niet zo dat ik mijn leven tussen de skylines van een metropolis doorbracht, maar ik heb wel altijd in steden gewoond. Felgekleurd Oranjestad, toeristisch Willemstad, betoncity Den Helder, geweldig Groningen en bruisend Amsterdam. De paar vierkante meters aan landelijkheid in de buurt bestonden uit tropische stranden, het Noorderplantsoen en Hollandse duinen, dus écht platteland? Geen idee. Het heeft me altijd vooral erg koud, vies en ongezellig geleken.
Geef mij maar beton en baksteen, drukke kruispunten, ratelende trams. Hoge gebouwen die wind buitensluiten, overbevolkte fietspaden, stinkende grachten (zowel aan de Groningse als aan de Amsterdamse heb ik heel mijn hart voor altijd verpand...), studiootjes op vier-hoog-achter, terrassen die pal naast de weg liggen en die wij dan als 'mooi' bestempelen, lichtbakreclame's, etalages en lantaarnpalen die mijn weg door de stad 's nachts verlicht houden, en vooral lekker veel drukte. Centraal-Station-achtige drukte. Hoe meer, hoe beter.

Biecht: ik ben nog nooit op een boerderij geweest, heb nog nooit een koe van dichtbij gezien en twijfel wel eens of hooibergen nou echt bestaan of alleen in van die kinderboekjes. Ik vind Ouderkerk aan de Amstel al behoorlijk platteland. Gras ken ik van het Vondelpark, maar groene vingers zijn mij zo vreemd dat collega's mij 'Nienke, van de Pleur-op-Bloemist' noemen.

Laatst grapten mijn vrienden dat ik zo'n kind ben dat niet weet waar de melk vandaan komt.

Waar komt de tosti eigenlijk vandaan?
Behalve van de stad, hou ik ook erg van tosti's. Met kaas en tomaat. Hup, in het tosti-ijzer en klaar. Makkie. Niet dus. Want een paar weken geleden zat ik heerlijk onderuit gezakt in de filmzaal van het Food Film Festival klaar voor de film 'Make Hummus, Not War' en kwam er deze clip van de Tostifabriek voorbij. Een initiatief van een groep jonge creatieve stedelingen, die gaan laten zien wat er allemaal nodig is voor zo'n tosti in het tosti-ijzer kan.

"Midden in de stad zullen we met een zelfgebouwd graanveld, twee varkens en twee koeien, alle ingrediënten van een tosti van begin tot eind zelf produceren". 

Het zaaien van graan, het houden van koeien, grootbrengen van varkens, persen van kaas, pekelen van ham en bakken van brood. Een levende installatie over het wonder dat voorafgaat aan wat er op je bord ligt. De Tostifabriek, ontstaan als crowdfundend kunstproject, is volgens mij geen moraliserend leren-waar-de-melk-vandaan-komt-initiatief, maar wil wel de verbinding tussen mens en voedsel belichten. Het blijft kunst, inderdaad, want duurzaam is deze stadsboerderij nauwelijks... "Maar we willen dan ook juist laten zien wat er allemaal bij voedselproductie komt kijken. Wij zitten straks ook met een mestoverschot". 

Een waarheid als een koe
Alleen dat varkentje zat me nog een beetje dwars. Ik eet geen tosti's met ham. Niet uit principe, hoor; ik vind het gewoon niet lekker, en ik eet dus ook wel genoeg ander dier. Een varkentje slachten púúr voor de kunst, vind ik púúr onzin, maar ik realiseer me ook wel dat een varkentje slachten voor ham, voor tosti's, natuurlijk helemaal niets nieuws is, laat staan onzin. Dat gebeurt al eeuwenlang en elke dag in de wereld, en dat is wat hier uiteindelijk ook gaat gebeuren. Realistisch? Ja. Comfortabel? Nee. Hypocriet? Misschien. Maar -voor of tegen- het "levend maken van de tosti" draagt voor mij -in ieder geval met die discussie al- bij aan een groeiende bewustwording rondom voedselproductie.

Boerderij voor Dummies
Een fabriek waarin de spanning tussen stad en platteland, tussen industrie en landbouw en tussen milieu, mens, dier en voedsel aan den lijve te ondervinden is, daar wil ik bij zijn.
Dus heb ik me opgegeven als vrijwilliger. Uit nieuwsgierigheid, onwetendheid en betrokkenheid. Ik wacht nog op een reactie, maar over een paar weken ruil ik mijn hoge hakken, waarop ik de straten van de stad zo graag trotseer, hopelijk ín voor echte rubberen laarzen en mag ik gaan helpen in de stallen. Als beginner wordt het uitmesten natuurlijk, maar daardoor kan ik wel even héél dichtbij een koe komen. Zie ik ook eens waar de melk vandaan komt.

"En dat is dan geen sprookje, maar misschien wel nét zo bijzonder"

Fijne Feestdagen, in Maart!

Vol verwachting klopte ons Culi-Hartje! 

Hoera! Het programma van het Food Film Festival is vanmorgen bekend gemaakt! Drie dagen van workshops, films en eten. Beter dan kerst, als je het mij vraagt! Het PDFje met het driedaagse programma staat al een paar uur op mijn digitale bureaublad, en mijn Fear Of Missing Out wordt meer dan ooit gevoed, omdat ik het liefst alle drie deze dagen van álles zou willen proeven. Het verbaast me echt dat je er nog geen campingflight bij kan boeken! 

Er is ook zoveel lekkers! De film over hummus, of die over de mosselen. Over waterflesjes, een slachthuis of paddenstoelenzoekers. lang, kort, docu of speelfilm, het is echt een gevarieerd en smakelijk kijkprogramma geworden. Ik zou gaan voor meerdere gangen, maar zélf ga ik zondag in ieder geval voor één keer vroeg opstaan om naar l'Amour des Moules te kunnen gaan. De FFFsite schrijft: "Verse mosselen zijn voor de liefhebber als pure nectar. De opening van het mosselseizoen wordt ook buiten Zeeland elk jaar uitbundig gevierd en het schelpdiertje heeft fans tot ver over de grens. In L’Amour des Moules wordt dit Hollandse product gevolgd van zaadje tot bord en komen we onderweg de mensen tegen wiens leven ermee is verweven.

Romantiek speelt daarbij een onverwachte rol. Met prachtige beelden en meeslepende muziek wordt het verhaal van de mossel verteld. En al is de manier waarop de beestjes paren misschien weinig passievol, de mensen in wiens leven het diertje een rol speelt zijn dat wel. Onder wie sterrenchef Sergio Herman van restaurant Oud Sluis. Hij begon zijn kookcarrière in het restaurant van zijn vader met dit eenvoudige gerecht en zag het als uitdaging het ‘volkse voer’ te verheffen tot haute-cuisine.

Aan de andere kant zorgt de mossel voor discussie. Traditionele mosselvissers hebben last van overheidsbemoeienis en natuurorganisaties die hun manier van werken aan banden willen leggen. In 2020 moet de mosselvisserij duurzaam zijn en de toekomst lijkt in handen van kwekers te liggen. 

In L’Amour des Moules zien we de mossel ook in een nieuwe rol: als wondermiddel in de OK van een ziekenhuis. Zaken waar je als consument van een stomende pan mosselen niet bij stil staat, maar die een interessante kijk in de keuken opleveren"

En dan de workshops.. Het ideale moment om op zo'n dag even de handjes te laten wapperen. Ik kan maar moeilijk kiezen, de menukaart biedt zoveel! Snijtechnieken of brood bakken, Koreaans koken, Gourmetburgers, worst maken en Groenten 2.0. En Hummus, leuk voor na de politiek geladen film: 'Make Humus not War". Delicious Magazine schreef over de workshop: "Op het filmfestival zijn dit jaar naast films ook de gebruikelijke workshops een must: zo gaan delicious friends Merijn & Nadia op de Midden-Oosterse toer tijdens Arabia maakt Hummus. ‘Alleen hummus?’, horen we je denken. Nou: er is meer over te vertellen dan je in eerste instantie denkt. Van wie is hummus eigenlijk? Vele landen claimen hummus als nationaal gerecht, maar hummus is gul en vult vele monden. De schrijfwijze kent net als het gerecht zelf veel variaties: Hummus, hamos, houmous, hommos, hommus, hummos of hummous. En het lekkere is, ze hebben allemaal gelijk! Maar let wel: er is hummus en er is hummus".

 Maar er is meer: Een markt, Foodtrucks, Een Eau de Vie proeverij. En grote namen waarvan het water mij in ieder geval in de mond loopt: Sergio Herman, Joris Bijdendijk, Petra van Niftrik, Niven Kunz, Ben Reade en Harold Hamersma. 

En dan is het menu van het restaurant nog niet eens bekend! 

27 februari lig ik in mijn virtuele slaapzakje voor de ticketshopdeuren. Dan gaat de kaartverkoop van start. 

Meer info: foodfilmfestival.nl

Rookverbod: wordt vervolgd.

Het Rookverbod in de Horeca; al bijna tien jaar zijn 'we' ermee bezig.  En met het gevaar om als Mart Smeets te klinken: 'we' als in wij- inwoners van Nederland, wij- bezoekers van de horeca, wij- rokers, wij- mensen werkzaam in de horeca, wij- regelgevers, uitvoerders, collega's, concurrenten, en uiteindelijk: wij- niet-meer-rokers. 

Ik herinner me nog dat asbakken verschonen een vast onderdeel van mijn werkzaamheden tijdens het Service was. Ik herinner me dat ik mijn pakjes sigaretten kocht bij het café tegenover mijn huis, Café de Kachel in Groningen. En hoe we als studenten gelachen hebben bij de aankondiging van het rookverbod. 'We' konden het ons gewoon niet voorstellen! Horeca en het gebruik van genotsmiddelen als tabak en drank leken zo'n logische combinatie. Maar het debat viel stil. En ik herinner mij de gewenning aan het verbod, de stinkende rookruimtes, het minder roken. Geen asbakken meer op de tafels in mijn wijk, heerlijk! Maar ook gasten, die niet meer aan tafel zaten, omdat ze dertig seconden voordat wij hun hoofdgerecht zouden serveren, buiten waren gaan roken. Ik wende er snel aan: dat niet roken in restaurants, maar bij het uitgaan lag dat anders. Een rechtszaak uit Groningen, Amsterdamse schijt aan autoriteit, gedoogbeleid.. er werd al snel weer flink gepaft in het uitgaansleven. Zo lang geleden, en zo actueel, want vanaf vandaag begint het opnieuw. In de Tweede Kamer. 'We' zijn benieuwd!Tijd voor de chronologie van het rookverbod. Misset Horeca zette die op een rijtje:

- 2007: Minister voor Volksgezondheid Ab Klink (CDA) kondigt een rookverbod af per 1 juli 2008. Het geldt niet alleen voor de doorsnee horeca maar ook voor onder meer poppodia, theaters en sportkantines. Kroegen en restaurants kunnen wel een rookruimte inrichten, maar daar mogen de rokers niet bediend worden.- 2004: Werknemers krijgen het recht op een rookvrije werkplek. Omdat de horeca het door een rookverbod zwaar te verduren zou krijgen, geldt voor deze bedrijfstak tot 2009 een uitzondering.

- 2008: De horeca wordt rookvrij.

- 2009: De eigenaren van het Groningse café De Kachel zijn als eersten bestraft voor het overtreden van het rookverbod. Later dat jaar spreekt het gerechtshof ze vrij. Roken in horecagelegenheden zonder personeel is toegestaan. Klink past als reactie hierop het rookverbod aan.

- 2010: De Hoge Raad bepaalt dat ook eenmanskroegen zich aan het rookverbod moeten houden. Later dat jaar besluit het nieuwe minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV dat kleine cafés zelf mogen kiezen of zij rookvrij zijn of hun klanten wel laten roken. Het gaat om kroegen met een bedrijfsruimte van maximaal 70 vierkante meter.

- 2011: Antirookclub Clean Air Nederland (CAN) begint een bodemprocedure tegen de Nederlandse staat. De actiegroep wil dat het rookverbod in de horeca weer voor de hele sector gaat gelden. Volgens CAN schendt Nederland internationale overeenkomsten.

- 2012: CAN verliest de bodemprocedure. Roken in kleine cafés zonder personeel blijft voorlopig toegestaan, meldt het ministerie van Volksgezondheid. Na de verkiezingen voor de Tweede Kamer blijkt er een meerderheid te zijn voor een strengere aanpak van het roken.

- 2013: De ChristenUnie in de Tweede Kamer komt met het voorstel om het rookverbod weer voor de gehele horeca te laten gelden.

Smullen van Kunst: uiteten in de Galerie

Kunst en Eten
Wij houden van eten. (Ik kan ook zeggen: wij houden van lékker eten, want dat hoor je veel vaker, maar ik vind dat eigenlijk een contaminatie.. Dus; wij houden dus van eten). Én we houden van kunst. Dat dat een succesvolle combinatie kan zijn, is natuurlijk geen nieuws, maar wel.. lékker.
Al jaren vieren wij de verjaardagen van mijn ouders door een uitgebreide lunch te combineren met het museumbezoek. Vorig jaar bleek de salade met eendenborst bij Neva goed te smaken bij de expositie 'Rubens, van Dijk en Jordaens' in de Hermitage. Het was alsof we letterlijk een voorproefje kregen van de stillevens vol gevogelte die ons later voorgeschoteld zouden worden. Afgelopen zomer bezochten wij het bloedhete terras van Stempels in Haarlem, voordat wij ons in de koele en duistere spelonken van het eerste en oudste museum van Nederland terugtrokken. En twee weken geleden genoten we in Oud-Zuid-Brasserie-stijl (nieuwe stroming?) van oesters en Cote de Boeuf in combinatie met de moderne kunst van het Stedelijk.

Zoals je binnen een gezin samen je tradities creëert, gaat dat ook zo in een ontluikende relatie. En heel soms lijken die 'nieuwe' gezamenlijke gewoontes verdacht veel op wat je van huis uit meekreeg.
Voor Den en mij zijn het Kröller Müller Museum en de Asian Platter met Gewürzstraminer van Roses Lounge in Arnhem inmiddels onlosmakelijk met elkaar verbonden. Bij een rondje Spiegelstraat hoort de Tournedos of Kreeft van Red en na een wandeling langs de ateliers en galerietjes van de Negen Straatjes kruipen we graag bij Brix naar binnen om die lekkere bol Mozzarella di Bufola op een plankje te scoren.

Eten en Kunst

Maar deze week deden we het eens anders.. We bekeken de kunst niet vóór of na het eten, maar we bekeken kunst óver eten. Het voelde een beetje als het bezoeken van een nieuw restaurant. Op het menu stond de tentoonstelling 'Food Portraits' van Marie Cécile Thijs. Prachtige fotografie waarin het product, of het ingrediënt centraal staat. Bij het bestuderen van de menukaart kwamen de portretten mij in eerste instantie ietwat sober voor, maar bij het daadwerkelijk proeven van de gerechten, bleek elke gang al snel bómvol boeiende beweging en intrigerende intensiteit te zitten. Een moderne benadering van een klassiek stilleven. Larousse ontmoet de Moleculaire keuken. Hier gebéúrt wat op je bord!

"Analytical photos, tranquil and yet dynamic, each showing the essence of food"

We zagen spookachtige roze zwammen, zweterig gevangen onder een stolp, een zeebaars op een weegschaal in rondstrooiend zout en gekaraffeerde heftig bloedende biet. Het product werd ons elke keer weer in verrassende vorm voorgeschoteld; aan één kant in zijn puurste vorm, aan de andere kant toch ook alweer bewerkt of in proces. Culinair hoogtepunt was voor mij de interpretatie van gedistilleerde Umami. Daarnaast werd ik vrolijk en ontroerd tegelijk van het dessert: de smakelijke symboliek van een op beeld gevangen regen van kikkererwten. Het hele diner in de galerie was een lust voor het oog en tegelijk een stimulans voor de smaakpapillen. We hebben gesmuld!

Nog te zien tot eind April, in de Jordaan. Uren tafelen is niet nodig, want erg omvangrijk is de collectie niet, maar de opgediende borden waren stuk voor stuk om je vingers bij af te likken. Ik zeg dóen!

Food Portraits van Marie Cécile Thijs
Galerie Eduard Planting, Eerste Bloemdwarsstraat 2 te Amsterdam
9 maart t/m 27 april 2013
EduardPlanting.com