Kunst kijken en Pop-up proeven

Druk druk druk

Niet normaal. De maand mei is echt he-le-maal tot aan de nok toe volgepropt met foodfestivals, culinaire evenementen en openingen van gave horecaconcepten of Pop-up Restaurants. De culi-sites en foodfetishfora slaan ons om de oren met -vooral- dezelfde programma-tips. We hebben natuurlijk het Food Film Festival, Taste of Amsterdam en Rollende Keukens. Maar we kunnen ook gaan genieten van de kookkunsten van de gebroeders Pourcel in Bridges, en veganistisch tafelen tijdens het bijzondere Steinbesser Diner in het Lloyd Hotel. En dan gaat na The Fat Dog, ook nog eens het heerlijke Henk, en hipsterheaven Mossel en Gin open! Maak me gek!

Felix & Foam

Maarrrr... even wat inside information; afgelopen vrijdag beleefde ook Restaurant Foyer zijn opening. Huh, wie? Foyer, van diezelfde gasten als van het enorme Pop-up succes Répéré. Oooooh, die! Nieuwe culi-hotspot, dus? Nou, wel meer dan dat eigenlijk. Want Foyer is gesitueerd in het monumentale Felix Meritis gebouw. Met die grote zuilen en Lodewijk de XVI-de uitstraling. Foam (die van het fotomuseum) werd door de Gemeente Amsterdam gevraagd om de komende zes maanden de inhoudelijke programmering van het pand te verzorgen. Ze bleven hierbij mooi in lijn met de historie van het gebouw door kunst en cultuur te programmeren in samenwerking met verschillende partners, fotografen en kunstenaars, met de nadruk op jong en spraakmakend. Klassieke cultuur, gecombineerd met helemaal happening. En nog wat horeca erbij ook. Dus ik erheen.

Het pand ligt statig te zijn, midden tussen de gezellige negen straatjes. 
Voor de deur staat een bordje met de gastvrije tekst: 'Free Entrance'. In de hal zit aan de linkerkant een soort infopoint/slash/shop, en aan de rechterkant het restaurant. Achter in de gang is de tentoonstellingsruimte. Op dit moment is daar The Space Between Us te zien, waarin de betekenis, waarde en representatie van ons lichaam op verschillende manieren verbeeld wordt. Fotografie en film, en ja, ook wat geluid. Serieuze beelden, voyeuristische, prikkelende en grappige. De betekenis van het woord collectie is hier goed voelbaar, merk ik. Lekker met iemand samen heen gaan, want genoeg om over te lullen. Maar er is méér; een soort 3D-versie van Frame Magazine bijvoorbeeld. Mode, kunst en design, niet op de bladzijdes, maar om doorheen te lopen, zeg maar. Creatieve, functionele, hippe en gewoon hele mooie dingetjes. Verder is er de theaterzaal, waar debatten, toneel-, dans- en muziekvoorstellingen gaan plaatsvinden. En de Foam Store, voor de liefhebber van kunst- en fotoboeken, en arty-farty tijdschriften. Een topplek om je salontafel vol te shoppen, of hele indrukwekkende cadeaus te scoren! Dan is er nog een Colaborate-zaal. Hier kun je live work-in-progress zien. En tenslotte is in de nok van het pand een heuse Camera Obscura gebouwd. Ik raad de klim naar de top echt iedereen aan. Gratis work-out, maar ook een te gek uitzicht bij de finish!

Stolwijker en schapenyoghurt
En het eten dan? Ohja! Want kunst kijken maakt hongerig. Geen zorgen, want op de begane grond wacht Foyer op je. Als je binnenkomt, valt je oog meteen op de alweer-zo-gastvrije bordjes met de tekst 'Well hello gorgeous'. Een warm interieur met veel hout, en tafels met gekleurde theedoeken als servetten. Op de lunchkaart staan Boterhammen van Menno, belegd met stolwijker, radijs, rozenbottel en tuinkers. Of met harder, venkel, biet en dille. Maar er is ook een aardappelsoepje, of rabarbertaart met schapenyoghurt. Tijdens de avonden eet je er drie gangen voor €29,50. Menu eng? Wees gerust; er valt genoeg te kiezen. Een voorgerecht van varken met inktvis, bijvoorbeeld. Of een hoofdgerecht met lam, doperwt en meiknol. Hollandse kost in een modern jasje. Doen ze top, en ik gok dat Foyer gewoon weer net zo succesvol wordt als hun laatste avontuur op de Prinsengracht.

Cultuur snuiven, kunst kijken en pop-up proeven, dus.
Even ontsnappen aan de overvolle evenementenkalender? Minder massaal, en een keer wat anders? Felix, Foam, Frame en Foyer zorgen vanaf deze week voor het últieme alternatieve culi-cultuur-uitje. #tip

Felix & Foam, elke dag geopend van 11-19. Het restaurant is woensdag t/m zondag gelukkig tot 1.00 uur geopend.

Johannes, the movie.

Er zijn wel 100 redenen om naar het Food Film Festival te gaan. Ik geef u er één. 

Poes in het ziekenfonds
Ik heb hem drie maal mogen ontmoeten. Nou ja, bedienen, dan. En ik had wel een zwak voor 'm. Ik heb zijn morsige jas opgehangen, hem zijn gekke bril tientallen keren op en af zien zetten, zijn kaken eindeloos en langzaam zien malen, en -inderdaad- zijn Laguiole Rossignol op tafel zien verschijnen. En ik heb bij zijn laatste bezoek gezien hoe ontzettend moeizaam hij de trap naar het restaurant op kwam. Zijn gehijg, gepuf en gesteun, zijn wandelstok, en zijn rode scootmobiel. We wisten allemaal dat hij niet in goede conditie was, en toch was het even schrikken. De dood van Johannes van Dam.
In de dagen na zijn dood heb ik veel over hem gelezen, en terwijl hij natuurlijk als een corrigerende bullebak bekend stond, kwam ik in een prachtig interview in Opzij deze quote van hem tegen: "de poes hoort in het ziekenfonds, vooral voor alleenstaanden, zoals ik". Aaaaaah. Ik stroomde acuut over van ontroering, vergaf hem meteen zijn norse uitstraling en geheimzinnige stilzwijgen als gast aan tafel, en wilde meer van hem weten.

Kwakzalvers
Al websurfend leerde ik dat hij op zestienjarige leeftijd zijn vader verloor. Tijdens een ongeluk waarbij zijn vader, zijn zusje en hij met de auto in het water belandden. Van Dam redde zijn zusje. En dat hij geobsedeerd was door bedrog. Naast al die kookboeken, schijnt hij dan ook een enorme collectie werken over oplichters en kwakzalvers te hebben gehad. Hij studeerde medicijnen en psychologie, maakte beide studies niet af, woonde in een woonboot, en bracht zijn gastronomische bibliotheek onder in een zelf opgezette stichting. Ook bestaat er een verhaal waarin Van Dam een taart naar de redactie van Het Parool stuurde, met '20' er op, omdat hij die dag 20 jaar voor de krant werkte, en dat feit vergeten werd. Kijk. Dat vind ik leuk. Dus moest ik natuurlijk ook meteen naar De Keuken van Johannes, een docu waarin we meer zouden zien van de man áchter de bruine jasjes en strenge recensies. Ik verheugde me op mínder over de schoolmeestertrekjes, méér over dat verbluffend goede smaakpalet, en misschien ook méér over zijn poes en zijn pretoogjes.

Johannes, the movie.
Ja, want hoe zat dat ook alweer? Bianca Tan, vooral bekend van het AT5-programma 'Eten met Bianca', maakt de laatste afleveringen van haar programma over Van Dam, en daaruit groeit het idee om een documentaire te maken. Voor de financiering van het project wordt een beroep op het volk gedaan. Dus gaat april 2012 de Crowdfunding Campagne van start. Iets meer dan een jaar later is er 45.585 euro gedoneerd. Nooit eerder werd er zoveel geld opgehaald voor een Nederlandse Film.
Tijdens de Donateurs Première in Hotel de Goudfazant ligt de grote meester zelf in het ziekenhuis. Maar hij eet dan geen ziekenhuisvoedsel. Het eten dat voor de vertoning in het restaurant geserveerd werd, is die avond naar zijn ziekbed gebracht. 'De Keuken van Johannes' gaat drie maanden later, tijdens Film By The Sea, voor het echie in première. Het is in dezelfde week waarin Van Dam op 66-jarige leeftijd overlijdt.

Food Film Festival

Eind vorig jaar draaide de film nog een paar keer in Rialto, en hoewel ik fanatiek kaartjes bemachtigd had, maakte een fikse griep meedogenloos een einde aan de euforie. Daarna waren de kansen om de documentaire op groot doek te zien helaas helemaal opperdepop. Enorm teleurgesteld gastvrouwtje hier. In de categorie 'schrale troost' verscheen onlangs de Dvd, en die is natuurlijk meteen op mijn verlanglijstje gezet. Morgen ben ik jarig, maar die Dvd heeft opeens wat minder haast gekregen. Want dit weekend bracht mij namelijk zomaar uit het niets al een groot cadeau! En het is het verrukkelijke, fantastische en fabuleuze Food Film Festival dat weer eens mijn wensen vervult! Vorig jaar genoten we hier van de docu Make Hummus, not War en drie keer raden wat er dit jaar draait? Juist ja. Mijn tickets zijn in de pocket. Een spontaan vreugdedansje vanwege Meneer van Dam, wie had dat gedacht? Het is hem gegund...

"We zien Van Dam, die nooit veel deelde over zijn privéleven, aan het werk, in gezelschap van zijn assistent en zijn geliefde kat. Het karakter van Johannes komt er zonder opsmuk in naar voren: soms nukkig, maar als hij kan converseren over eten en smaak vurig en vol enthousiasme. Lichamelijke  gebreken hinderden hem aan het eind van zijn leven, maar Van Dams kennis over eten kent zijn weerga niet. Dit portret is een eerbetoon aan een connaisseur pur sang."

Food Film Festival. 9, 10 en 11 Mei in de Westergasfabriek, Amsterdam. En ja; er zijn nog wat kaarten.

Hot Dogs Happen met Pasen

Kinderfeestje
Pasen staat weer voor de deur. Een lekker lang weekend genieten. Het perfecte moment voor asperges, lam, of een gerecht met ei, natuurlijk. Maar voor mij wordt de ultieme paashap dit jaar toch echt... een hot dog. En wat heb ik daar nu al zin in! Eigenlijk komt het allemaal door mijn broertje. Die is op 13 April jarig, en heeft daarmee jarenlang rond Pasen zijn verjaardag gevierd. En wat aten we op de verjaardagsfeestjes als kind? Jep!

Daarnaast kan ik trouwens ook gewoon Ron Blaauw de schuld geven.
Want vandaag ging The Fat Dog open, Ron's nieuwe zaak, in de Pijp. Waar we vanaf nu -en masse- aan de hot dogs met wijn gaan. Alleen de naam is natuurlijk al humor, want tijdens het uitspreken ontstaat meteen even stiekem de associatie met The Fat Duck, de driesterrenzaak van Heston Blumenthal in Londen. Er wordt gezegd dat misschien DBGB Kitchen en Bar uit New York (met 12 soorten huisgemaakte worst op de kaart) en vooral Bubbledogs uit Londen (die van de ultieme pairing worst-met-champagne) als inspiratiebronnen hebben gediend voor deze versie in ons eigen Amsterdam.

Waarom heet een hot dog een hot dog?
Worsten schijnen één van de oudste vormen van processed food te zijn, en worden al genoemd in de Odyssee van Homerus, van rond 800 voor Christus. De worsten-tussen-broodjes, die we nu kennen als hot dog, zijn geboren in Duitsland. De Duitse keuken kent al eeuwen een rijke worstencultuur, waarvan de Frankfurters uit Frankfurt-am-Mainz het bekendste voorbeeld zijn. Duitse immigranten namen de Frankfurters mee naar Amerika. Om ze met hun karretje als streetfood, dus zonder bord en bestek, te kunnen verkopen, werden ze in een broodje geserveerd. Rondom de benaming 'hot dog', bestaan nog steeds veel verschillende verhalen. De versie waarin verteld wordt dat de worst eerst van hond werd gemaakt, is goddank een fabel. Al in Duitsland werden de worsten vaak "dachshund wurst" genoemd, vanwege de gelijkenis met de teckel. In Amerika vonden veel verkopers deze benaming moeilijk te schrijven of te scanderen, en zo ontstond de vrije en commercieel aantrekkelijker vertaling 'hot dog'.

Guilty Pleasures
Terug naar de Pijp. The Fat Dog is open. Het eten van de straat, maar dan uit een gourmetkeuken. Niet nieuw, wel lekker. Want bij het even spieken naar de menukaart loopt het water me al in de mond! Mmmmm, 'Oktoberfest', met curryworst, tomatensinaasappel-chutney, bieslook en pimentpoeder. En 'Sloppy Joe', met chili, zilveruitjes, lavasmayonaise en geraspte kaas. Daarnaast is er natuurlijk een New York hot dog (met zuurkool), maar ook een Casablanca-exemplaar, met lamsworst. Oh, en de Roy Donders-versie. Voor als je al die 'fancy' garnituurtjes maar onzin vindt. En de prijzen? 5 tot 8 euro. Of 14 voor een hot dog met foie. Zei iemand daar 'hot dog met foie'?!
Nu we het toch over guilty pleasures hebben... ik eet al wat minder vlees, en ook steeds minder brood, maar zondigen; áls je het doet, moet je het goed doen. Vergeet de kinderfeestjes. Hot dogs happen 2.0 is here. Tel daar een glas champagne of een Gin Tonic bij op, en het is dubbel feest. Vrolijk Pasen!

Wat? The Fat Dog
Waar? Ruysdaelkade 251
Website: www.thefatdog.nl

Mocht je je hondje willen meenemen, ze hebben er ook hondenbrokjes.

PS; Vind je zondigen met Pasen niet zo gepast, en wil je liever iets traditioneler gaan smullen? Lees dan ook mijn blog over Eggs Benedict, of maak de lamsspiesen uit deze blogpost.

Literair Lunchen; voorlezen en voorschotelen

Over expres langzaam lezen en irritante gasten die geen menu willen. Met weekendtip.

Voedende fictie
Behalve van eten, hou ik ook erg van boeken. En dan bedoel ik fictie. Want feiten genoeg, in het leven. 'Een mooie jonge vrouw' van Tommy Wieringa en 'Magnus' van Arjen Lubach zijn de laatste levens-van-anderen die ik net uit heb. Vooral van 'Magnus' betreur ik het nogal, want het was het mooiste dat ik in tijden las, en ik heb mezelf tijdens het lezen steeds moeten afremmen, omdat ik diep van binnen niet wilde dat mijn resterende hoeveelheid Magnus te snel 'op' zou gaan. In deze dagen ben ik bezig in 'De tweede november' van Thomas Ross en 'Ijstijd' van Maartje Wortel. 'De tweede november' is vreselijk verontrustend, terwijl Maartje Wortel mij bladzij voor bladzij verrast met kwalitatieve, korte zinnen over liefde, literatuur en identiteit.

Baconmayonaise
Flashback naar vorige week. Toen heb ik eindelijk bij BAUT gegeten. BAUT stond al een hele tijd op mijn restaurantverlanglijstje, maar telkens zat óf mijn agenda vol, óf hun restaurant. Dat laatste iets vaker dan het eerste, overigens. We gingen een hapje eten met mijn broertje en zijn vrouw (ze zijn pas vorig jaar getrouwd, en ik vind dat dus -heel kinderachtig- nog steeds zo cool klinken) en hebben een heerlijke avond gehad. Terwijl mijn gezelschap voor het menu ging, wilde ik als controlfreakje natuurlijk persé zelf kiezen. Ik weet het; voor iemand die zelf in een restaurant werkt, zou ik me als gast wel wat voorbeeldiger mogen gedragen. Maar het was het waard. Prachtige pure smaken in de Caprese, met echt een goddelijke rucolacrème. Steak Tartaar met baconmayonaise, en Rode Curry met kip, paksoi, paprika en amandel. Had ik al gezegd dat het heerlijk was?

Literair Lunchen
Maar wat blijkt? Bij BAUT kunnen ze behalve koken, ook behoorlijk leuk organiseren. Feestjes, maar ook iets met boeken. "Ink + Drink + Lunch" heet dat. Een samenwerking met Nightwriters.

"Elke laatste zondagmiddag van de maand kunnen literatuurliefhebbers hun vingers aflikken bij een viergangenlunch onder het genot van verhalen, gedichten en anekdotes van bekende en minder bekende woordkunstenaars."

Ik lees dat in voorgaande edities auteurs Herman Koch, Saskia Noort, Kluun, Pepijn Lanen, Herman Brusselmans, Christophe Vekeman en Ellen Deckwitz al op het menu stonden. Er wordt verteld, voorgelezen en voorgeschoteld. Chef Michiel van der Eerde (die zelf ook weleens wat schrijft) zorgt voor de culinaire kunsten. Ik ving iets op over eerdere hoogstandjes in de vorm van bospaddestoelensoep en risotto met groene asperges. Culinair en literair, een smakelijk samenzijn. 

Lezen en Lekkerbekken

Twéé zaken waar ik zoveel plezier aan beleef, op één locatie. En dat op een lazy Sunday. Daar wil ik bij zijn. Blijkt bij de komende editie ook nog eens Maartje Wortel langs te komen! Tel daar Ronald Giphart, Özkan Akyol en een viergangen-avontuur van Van der Eerde bij op, en ik ben een blij meisje. Eet ik trouwens toch nog menu. "I love it when a plan comes together." 

Zet in de agenda. Voor over krap twee weken: Ink + Drink + Lunch.

Waar: BAUT Amsterdam

Wanneer: 30 maart 2014

Aanvang: 13.00 uur
Toegang: €37 (inclusief lunch, exclusief drankjes). 
Kaartje kopen? Daar, aan de bar. Of hier online.

Indiaas Lunchen: Curry-Smullen in de Bios. #foodfilm

Over huisgemaakt, meegebracht en op tijd bezorgd. Gaat liefde dan écht door de maag?

"Don't ask what you can do for your country,
Ask what's for lunch!" - Orson Welles

Kort en koud
Ik heb geen kantoorbaan, dus ken het begrip lunchpauze eigenlijk alleen uit verhalen van vrienden. En ik heb eens rondgevraagd; dat lunchen in Nederland; dat doen we vooral kort en koud; ik ontdekte dat de lunch op werkdagen doorgaans niet langer dan een half uur in beslag neemt. We eten broodjes, of een salade, en drinken daar een glas melk of sap bij, meestal in de kantine. Natuurlijk wisten we al dat dat in de grote-genieters-gebieden Frankrijk, Italië en Spanje wel anders ligt. Maar ook in Azië, Engeland, Oostenrijk, België en op de Antillen duurt de lunchpauze minstens een uur. Mensen gaan tussendoor thuis eten, of in lunchrooms en restaurants. Een warme maaltijd, meerdere gangen, vaak een dessert, en gewoon met een glas wijn of bier erbij. 

Meegebrachte puree
Maar goed; als er dan geen mogelijkheid is om thuis of buiten de deur te lunchen, is er in veel landen een ware mediterrane meeneemcultuur; de ultieme versie van huisgemaakt en meegebracht, zeg maar. Bekenden van mij in Barcelona nemen gerust een koelbox, stapel bakjes en thermosfles mee om een volwaardige maaltijd op hun bureau uit te stallen of in de blijkbaar altijd-aanwezige-magnetrons te kunnen bereiden. Kommetje homemade soep, stukje vlees of vis met aardappelpuree, salade erbij en een meegebracht notentaartje toe. Want je hebt meeneemlunches en je hebt meeneemlunches. Daar steekt ons -weliswaar óók zelf meegenomen- broodje kaas toch wel mager bij af. 

Dabbawala: 'hij die de doos draagt.'
In Mumbai doen ze het wéér anders. Ook daar houdt men van huisgemaakt. Ze werken er volgens de geniale methodiek van de dabbawala's; voedselkoeriers. Indiase vrouwen bereiden thuis met zorg en aandacht een maaltijd, die via een even oud als accuraat systeem bij de werkende echtgenoten bezorgd wordt. Elke dag worden in Mumbai meer dan 200.000 lunchboxen verplaatst door ongeveer 5000 dabbawalas.
Het is een 125-jaar oude compositie, waarbij de maaltijd thuis opgehaald wordt en met een aantal transfers per fiets, trein, in een rek, dan weer aan het stuur van een fiets en te-voet-gedragen naar het bureau van de werknemer reist. Ohja; en weer leeg terug! Er komt geen moderne technologie aan te pas, en omdat de meeste koeriers analfabeet zijn, wordt er slechts gebruik gemaakt van een paar simpele tekens op de pakketjes om het op de juiste plek te doen belanden. Het is een perfecte combinatie van samenwerking en timing. Volgens een onderzoek in Forbes Magazine voldoet het systeem aan de prestigieuze Six Sigma Norm, en maken de dabbawalas dus minder dan één fout in elke 6 miljoen leveringen!

En nu is daar de film. 
The Lunchbox gaat over de uitzondering op de regel: een verkeerd bezorgde lunch. De maaltijd, met liefde bereid door de ongelukkig getrouwde huisvrouw Ila, belandt, -in plaats van bij haar echtgenoot-, op het bureau van de bijna gepensioneerde en grumpy weduwnaar Sajaan. Prachtige beelden die je meenemen langs dit kleine stukje structuur in de verder zo chaotische omgeving van Bombay. Een levendig gebrachte film: de drukte van het stadse verkeer toetert je in de beelden tegemoet. Regen spat van het scherm. En de scenes waarin gekookt en gegeten wordt, maken dat je de knoflook, pepers en koriander zo'n beetje tot in de bioscoopzaal kunt ruiken! Na de lunchboxwissel volgt een ontwapenende en ontroerende briefjeswisseling die met de bakjes Panir en Auberginecurry door de stad mee-pendelt. Twee eenzame zielen, die elkaar vinden in een overbevolkte stad en elkaar schrijven over de smaken van het eten, maar ook over het gemis van liefde, lege jaren en voorbije kansen. De film wordt bijna overal als FeelGoodMovie aangeduid, maar juist door deze thema's vind ik 'm ook wel iets melancholisch en droevigs hebben. Een kruidig thema, smakelijke beelden en een weemoedig sausje. Maar goed; "sometimes the wrong train can take you to the right direction." Een verhaal over eenzaamheid en verbondenheid, in slowmotion verteld, maar tot het einde boeiend door de twee onvermijdelijke vragen: hoe smaakt het? En; zullen de twee elkaar in de hectische miljoenenstad werkelijk ontmoeten?

Zin in een heerlijke foodfilm? Doen. Dit is uitgebreid en visueel lunchen! Zet je tanden vanuit je roodpluchen stoel in de chapati's. 'The lunchbox' is groots genieten. Van kleurige curry's, stomende groenten en prachtige pannenkoekjes. En van warme woorden, bedachtzame berichtjes en liters liefde. Smullen in de bios. Gaat dat zien!

The Lunchbox draait nog heel even. 
In Amsterdam in Rialto en het Ketelhuis. Voor de rest van Nederland: zie de Filmladder

Benieuwd naar meer Dabbawalla? Check dan ook even dit mooie filmpje.

Discriminatie op de groente-afdeling

"Laat ons dansen, laat ons drinken
op het jammer-maar-helaas,
Laat de glazen helder klinken
op de prachtige paprika's"

Lelijke groente
In het kader van "we-gaan-weer-iets-gezonder-eten", had ik vorige week in de supermarkt o.a. paprika op mijn lijstje staan. Terwijl ik op de groente-afdeling de paprika's uit het krat één voor één keurde, -een beetje zoals ze bij Lingo weleens door de bak grabbelen en af en toe zo'n bal omhoog houden-, realiseerde ik me dat ik op zoek was naar de mooiste paprika. Én dat dat begrip 'mooiste' niet zozeer te maken had met de meest in het oog springende, maar juist met de paprika die het meest aan mijn idee van een standaard paprika voldoet. Ik was aan het discrimineren.
Het gekke is; daarin was ik duidelijk niet de enige. De paprika's die, door de speurtochten van al mijn voorgangers onderop beland waren, bleken inderdaad de exemplaren met een deukje, uitstulpinkje of minder mooie vorm te zijn. Oh nee, whuuu, we willen met z'n allen geen gekke groente, hoor!

En dat snapt de voedingsindustrie ook.
Thuisgekomen las ik online: "volgens schattingen wordt zo’n 5 tot 10% van alle groente en fruit in Nederland verspild vanwege hun looks". Omdat ze er 'anders' uit zien, dus. Te dik, te dun, te lelijk, te klein, te bobbelig, te krom. Als gelegenheids-idealist nam ik me natuurlijk meteen voor om de volgende keer heldhaftig de gekkies uit de bak te redden. Tot ik me realiseerde: dat zijn dus de paprika's die niet eens in mijn supermarktje áángekomen zijn!

Tweebeenwortels
Gelukkig stuitte ik op Kromkommer. Een initiatief van drie slimme en betrokken dames. Chantal, Jente en Lisanne komen op voor de kromme komkommers, tweebeenwortels, kronkelcourgettes, tweelingtomaten en hartvormige aardappels...

Dat doen ze op verschillende manieren. Een Guerrilla-actie in een winkelstraat, campagnes op evenementen en beurzen als het World Food Festival, Duurzame Dinsdag, de Horecava en Food for Thought Expositie, maar ook door aan een netwerk van telers, groothandels, horeca en retail te werken, zodat de gekke groenten weer in de schappen en op ons bord kunnen belanden. Daarnaast zijn er de producten; hierbij verwerken ze groenten die anders vanwege hun uiterlijk verspild zouden worden tot jams, chutneys, gazpacho en sauzen.

Crowdfunding
Ik ontdek dat het -in het verlengde daarvan- nu tijd is voor hun volgende stap; een soepenlijn. Drie verschillende groentesoepen, gemaakt van gekke groenten. Hoe? Ze kopen de groente voor een redelijke prijs op en het duurzame merk De Kleinste Soepfabriek gaat de soep maken. "Zo gaan we voedselverspilling tegen en levert het de teler ook nog wat op,’’ vertelt Jente in het Noordhollands Dagblad. Het is de bedoeling dat de potten met eigen etiket in mei of juni in de schappen van de supermarkt staan en online verkocht worden.

Goed idee, maar het ontwikkelen van de soepen, de inkoop van groenten, het draaien van de productie en het maken van etiketten: er is 25.000 euro voor nodig. En dat word op innovatie wijze bij elkaar gesprokkeld, geheel volgens hun visie; samen. Tijdens de Innovation Award Nominatie op de Horecava werd de aftrap gegeven voor het traject van Crowdfunding. Op dit moment zitten ze met 18.555 euro op 74% van hun doel. En er zijn nog 38 dagen te gaan. 

Gekke Groente Supporter

Ik ben natuurlijk gewend aan perfecte groenten. Mooie glanzende paprika's, volle tomaten met prachtige rondingen en lijnrechte  komkommers. Maar dat mag van mij best wel anders. Dus heb ik een kiezeltje bijgedragen. Tof idee. Ik hoop dat ze het halen. Als grote groenten-eter sta ik sowieso niet bekend, maar dankzij mijn donatie, ben ik nu wel officieel 'gekke groente supporter'. Helemaal prima. Kom maar op met die kneusjes. 

Bovendien; omhelzende worteltjes, die zoveel liefde uitstralen, zijn vast véél lekkerder dan de standaard exemplaren...

Ook supporter, vriendje of held worden?

Doneren kan online: http://www.kromkommer.com/crowdfunding/

Al vanaf 10,-.  En daarvoor mag je dan ook nog naar het Kromkommer Launch Event komen.

Openingscitaat: lied "Prachtige Paprika's uit de gelijknamige (en geweldige) show van Youp van 't Hek.

Wat eten we vandaag?

Over personeelseten en marktshoppen.

Ik eet vijf dagen per week op mijn werk

Dat klinkt heel luxe, en dat is het natuurlijk ook wel... maar ik doe dat nu al zo lang dat ik er aan gewend ben geraakt. Lange tafels, geen afwas en je maaltje bereid door professionals. Ik mag zeker niet klagen. Maar voor diegenen die denken dat ik elke avond aan de scheermessen met vinaigrette van basilicum, granité van pomelo en garnalencocktail met granny smith-ijs zit; personeelseten houdt vooral in; vroeg eten, kort tafelen, even op je telefoon kijken hoe het met de rest van de wereld gaat en -ja: eten wat de pot schaft. Voordeel: ik hoef nooit na te denken over de vraag 'wat eten we vandaag?' Nadeel: ik kan nooit eens lekker nadenken over de vraag 'wat eten we vandaag?'.
Zo weinig zelf hoeven koken betekent ook dat ik weinig voedselvoorraden in huis aanleg. Ik doe wel wat boodschappen voor het ontbijt, -of mijn midnight-snack-, maar ik hoef er helaas zelden écht op uit om ingrediënten in te slaan voor een diner bij mij thuis. Voor dat bakje Alpro hoef je natuurlijk niet 'op pad'. Ik doe mijn boodschappen dus gewoon... bij Albert Heijn.
Nooit naar de speciaalzaak, nooit naar de traiteur en zelfs nooit naar de markt; als je geen tijd hebt om het thuis op te eten, is uitgebreid 'culishoppen' gewoon hartstikke zonde.

Maar op zondag kan ik thuis eten.
De Albert Heijns in Amsterdam zijn dan weliswaar massaal open, maar de markt? Die is altijd door de week. Behalve die ene... juist; The Sunday Market. Een markt die elke eerste zondag van de maand op het Westergasterrein in Amsterdam plaats vindt. Niet te groots opgezet, en met alleen maar stands die handgemaakte producten verkopen; zowel food als nonfood. Jong, oud, geitenwollensokken, yuppen, brak, fris, kinderwagens, studenten en hipsters. Het levert een vriendelijk, toegankelijk en creatief sfeertje op.

De zon scheen, dus de markt stond meteen 1-0 voor.
De spullenkraampjes hebben van die felgekleurde gestreeptje dakjes en bieden gevarieerde -zelfgemaakte, zelfontworpen of zelf geïmporteerde- koopwaar. Ladingen sieraden en gehaakte omslagdoeken, die voor mij eigenlijk een iets te hoog knutselgehalte hebben, maar ook hippe waterflesjes die beter voor het milieu zijn; de Aqua-licious, regenhoeden die zichzelf TopDops noemen en fijne leren tassen van Moon, die heerlijk naar de zadelkamer van de manege van vroeger ruiken.
Het meest gelukkig werd ik van de stands met tweedehands lampenkappen, serviesjes, kasteelglazen en graaibakken met -oh jeugdsentiment!- van die sleutelhangers met -ah toepasselijk!-miniatuurboodschappen. Kleine verkleurde plastic flesjes oranjebitter, verweerde chocoladereepjes, minipotjes pindakaas en versleten tubetjes tandpasta aan ijzeren ringen. Ik had graag een bod gedaan op de schaal met gehele inhoud, ware het niet dat ik dat twintig jaar geleden op een rommelmarkt al eens gedaan had, en nu echt niet meer weet waar mijn verzameling van toen gebleven is.
Herinnerd worden aan de herinnering was genoeg. 2-0 voor de Sunday Market.
Bovendien; ik was hier voor de échte voedingsmiddelen.

Cupcakes en empanadas.
Door naar het eetgedeelte, dus. Niet zomaar wat groenten en fruit. Wat een keuze! We besloten de koffie en thee te skippen en begonnen maar meteen met een glas Hongaarse Bubbels. Waarom? Omdat dat voorhanden was. En dat voor 2 euro. Grappig. De Sunday Market is ongewoon in haar aanbod, en biedt een platform voor leuke en bijzondere foodconcepten. Van cupcakes tot empanadas. Je kunt er echt de hele middag door je hapjes bij elkaar scharrelen.
We proefden en proefden. Kaasjes, worst, Pinxto's, oesters. Smikkelden en smulden. Van de Vegetarische Pita Gyros van Vleesch noch Visch. We zagen een Crepes-Mobiel, Hummus Hoek en Waffels op Wielen.We dronken Bionade op een bankje.

Namen we ook nog wat mee dan?
Ja natuurlijk. Dat was het hele idee: boodschappen voor s' avonds. Wat wij vandaag eten? Homemade Pies van Pieman.nl. Drie voor een tientje, -want altijd ronde prijzen; ook zo leuk aan shoppen op de markt. Steak Pie; met rundvlees, champignons en rode wijn. Lambs Pie; met lamsgehakt en aubergine. En een vegavariant; met Griekse fetakaas en gesmoorde spinazie. Missie volbracht.

Ik verheug me nu al op de volgende keer dat ik moet inslaan voor het eten 's avonds. Wij komen terug.

Wat: The Sunday Market
Waar: Westergasterrein, Amsterdam
Wanneer: elke eerste zondag van de maand, tussen 12 en 18 uur.

Meals On Wheels; Ode aan de FoodTruck!

Sweet Memories
Vroeger was alles beter. Mijn middelbare school op Curaçao had bijvoorbeeld géén kantine. De leslokalen waren om het schoolplein heen gebouwd en als het dan bijna pauze werd, veranderde dat schoolplein in een soort openluchtverzameling van mobiele cateraars. Kleine ondernemers of thuiskoks reden met hun busjes en auto's het plein op, parkeerden in de schaduw van een boom en verkochten vanuit hun laadruimte of achterbak de meegenomen waren of zelfgemaakte snacks en drankjes.



Zo kon ik elke pauze opnieuw kiezen; Johnny Cakes kopen bij dat ene mopperende mannetje met z'n krakkemikkige busje of Pastechi's kaas, tonijn, rund of kip bestellen bij de Señora die achter een campingtafeltje in de achterbak van haar Mazda zat. En daarbij natuurlijk iets te drinken; Frio Frio (aanmaaklimonade met schaafijs), felgekleurde Popfrisdrank, blikjes Coco Rico of Ritz Orange Juice uit kartonnen pakjes. Elk busje of autootje bracht zijn eigen specialiteiten mee.
Het is -inderdaad- weer eens wat anders dan een gevulde koek met schoolmelk. Terugkijkend verbaast het me nog het meest dat ik me destijds eigenlijk nooit verbaasde over die eetgelegenheden op wielen, het mobiele streetfood, de rijdende catering. Hier en nu, kom ik ze veel te weinig tegen.
Ik mis ze, die vette pastechi keshi's als lunch. En ik mis de snackwagens ook.

Gelukkig is er hoop. De Rollende Keukens zijn onderweg!
Hét evenement dat mijn heimwee een beetje verzacht, een soort schoolplein vól FoodTrucks, waar tientallen mobiele eetgelegenheden samen één groot openluchtrestaurant gaan vormen: "van gastronomische vreetkar tot excentrieke pizzawagen en van rokende bbq-camper tot zingende keukenprinsessen"..

Authentiek
Veel culinaire evenementen van tegenwoordig zijn strak geregisseerd. De standjes lijken allemaal op elkaar, en men schenkt er om de paar vierkante meters dezelfde festivalwijn. Rollende keukens is in haar sfeer veel échter. De tot keuken verbouwde bakbrommers, dubbeldekkers, campers, vrachtwagens, aanhangers en busjes brengen allemaal stuk voor stuk een eigen design, eigen menukaart, eigen verhaal, eigen terrasje en dus ook eigen sfeer mee. Een beetje zoals het aanbod in mijn pauzes, toen. 

Toegankelijk
Dat begint al met de entreekosten. Toegang tot het evenement is namelijk gratis. En de prijzen van de gerechtjes zelf zijn ook vriendelijk. Die verraderlijke munten kennen ze hier niet, je kunt gewoon betalen met geld, net zoals vroeger, op mijn schoolplein. Rollende Keukens is geen semi-chique proevenement, maar biedt een lekker relaxed hippie-achtig sfeertje, zonder de zien-en-gezien-worden-poespas. Daarnaast kom je echt oog-in-oog te staan met diegenen die jouw voedsel bereiden. Vragen over ingrediënten, bereidingswijzen en hun business zijn hartstikke welkom en leiden vaak tot mooie verhalen achter het product dat je zojuist besteld hebt. Zoveel storytelling en beleving kan zelfs de modernste schoolkantine nooit bieden. 

Innovatief
Hier staan niet zomaar de poffertjeskraam of haringkar van om de hoek, maar originele en vernieuwende concepten op wielen. Zo kon je er vorig jaar drie uur lang slowcooked SpareRibs krijgen. Of duurzaam gevangen Kreeft eten van biologisch afbreekbare bordjes. Maar ook ganzenkroketten en 'my little pony burgers' bij de Keuken het ongewenste dier. Of eerlijke bietensoep van het seizoen bij voormalige brandweerauto Buskruid. Én 100% biologische smoothies en sappen van de Vitamini, een tot mobiele smoothiebar omgebouwde -goh?- Mini. Ja, zoiets vind ik dus leuk, en dat blijft je dan net zo bij als de smaak van Pastechi's.

Sweet Dreams

Vanuit de verte hoor ik de rijdende eettentjes al pruttelend aankomen. De geuren van hun keukens komen langzaam dichterbij. Vol hoop speur ik de horizon af naar de voortrollende keukens. Ik waan mij al bijna in de rij voor iets lekkers, net zoals op mijn vroegere schoolplein. U raadt het al: ík kijk in ieder geval alvast dromend vooruit naar het weekend van de Rollende Keukens. Omdat het authentiek, laagdrempelig en innovatief is, ja. En eerlijk is eerlijk: ook omdat ik hoop dat ik er ooit nog zo'n Antilliaans busje tegenkom, dat mij dan een prachtige portie jeugdsentiment serveert. Sweet dreams, I know, maar als die érgens uit kunnen komen...

Wanneer? 9 t/m 12 Mei

Waar? Westergasfabriek, Amsterdam. 
Line-up van de FoodTrucks? Is nog niet helemaal online, maar het Rollende Rabarber Restaurant, Kok Au Van, BAKrestaurant, Whatthetruck en EcoPizza zijn er in ieder geval bij. Rollendekeukens.nl

Fijne Feestdagen, in Maart!

Vol verwachting klopte ons Culi-Hartje! 

Hoera! Het programma van het Food Film Festival is vanmorgen bekend gemaakt! Drie dagen van workshops, films en eten. Beter dan kerst, als je het mij vraagt! Het PDFje met het driedaagse programma staat al een paar uur op mijn digitale bureaublad, en mijn Fear Of Missing Out wordt meer dan ooit gevoed, omdat ik het liefst alle drie deze dagen van álles zou willen proeven. Het verbaast me echt dat je er nog geen campingflight bij kan boeken! 

Er is ook zoveel lekkers! De film over hummus, of die over de mosselen. Over waterflesjes, een slachthuis of paddenstoelenzoekers. lang, kort, docu of speelfilm, het is echt een gevarieerd en smakelijk kijkprogramma geworden. Ik zou gaan voor meerdere gangen, maar zélf ga ik zondag in ieder geval voor één keer vroeg opstaan om naar l'Amour des Moules te kunnen gaan. De FFFsite schrijft: "Verse mosselen zijn voor de liefhebber als pure nectar. De opening van het mosselseizoen wordt ook buiten Zeeland elk jaar uitbundig gevierd en het schelpdiertje heeft fans tot ver over de grens. In L’Amour des Moules wordt dit Hollandse product gevolgd van zaadje tot bord en komen we onderweg de mensen tegen wiens leven ermee is verweven.

Romantiek speelt daarbij een onverwachte rol. Met prachtige beelden en meeslepende muziek wordt het verhaal van de mossel verteld. En al is de manier waarop de beestjes paren misschien weinig passievol, de mensen in wiens leven het diertje een rol speelt zijn dat wel. Onder wie sterrenchef Sergio Herman van restaurant Oud Sluis. Hij begon zijn kookcarrière in het restaurant van zijn vader met dit eenvoudige gerecht en zag het als uitdaging het ‘volkse voer’ te verheffen tot haute-cuisine.

Aan de andere kant zorgt de mossel voor discussie. Traditionele mosselvissers hebben last van overheidsbemoeienis en natuurorganisaties die hun manier van werken aan banden willen leggen. In 2020 moet de mosselvisserij duurzaam zijn en de toekomst lijkt in handen van kwekers te liggen. 

In L’Amour des Moules zien we de mossel ook in een nieuwe rol: als wondermiddel in de OK van een ziekenhuis. Zaken waar je als consument van een stomende pan mosselen niet bij stil staat, maar die een interessante kijk in de keuken opleveren"

En dan de workshops.. Het ideale moment om op zo'n dag even de handjes te laten wapperen. Ik kan maar moeilijk kiezen, de menukaart biedt zoveel! Snijtechnieken of brood bakken, Koreaans koken, Gourmetburgers, worst maken en Groenten 2.0. En Hummus, leuk voor na de politiek geladen film: 'Make Humus not War". Delicious Magazine schreef over de workshop: "Op het filmfestival zijn dit jaar naast films ook de gebruikelijke workshops een must: zo gaan delicious friends Merijn & Nadia op de Midden-Oosterse toer tijdens Arabia maakt Hummus. ‘Alleen hummus?’, horen we je denken. Nou: er is meer over te vertellen dan je in eerste instantie denkt. Van wie is hummus eigenlijk? Vele landen claimen hummus als nationaal gerecht, maar hummus is gul en vult vele monden. De schrijfwijze kent net als het gerecht zelf veel variaties: Hummus, hamos, houmous, hommos, hommus, hummos of hummous. En het lekkere is, ze hebben allemaal gelijk! Maar let wel: er is hummus en er is hummus".

 Maar er is meer: Een markt, Foodtrucks, Een Eau de Vie proeverij. En grote namen waarvan het water mij in ieder geval in de mond loopt: Sergio Herman, Joris Bijdendijk, Petra van Niftrik, Niven Kunz, Ben Reade en Harold Hamersma. 

En dan is het menu van het restaurant nog niet eens bekend! 

27 februari lig ik in mijn virtuele slaapzakje voor de ticketshopdeuren. Dan gaat de kaartverkoop van start. 

Meer info: foodfilmfestival.nl

Smullen van Kunst: uiteten in de Galerie

Kunst en Eten
Wij houden van eten. (Ik kan ook zeggen: wij houden van lékker eten, want dat hoor je veel vaker, maar ik vind dat eigenlijk een contaminatie.. Dus; wij houden dus van eten). Én we houden van kunst. Dat dat een succesvolle combinatie kan zijn, is natuurlijk geen nieuws, maar wel.. lékker.
Al jaren vieren wij de verjaardagen van mijn ouders door een uitgebreide lunch te combineren met het museumbezoek. Vorig jaar bleek de salade met eendenborst bij Neva goed te smaken bij de expositie 'Rubens, van Dijk en Jordaens' in de Hermitage. Het was alsof we letterlijk een voorproefje kregen van de stillevens vol gevogelte die ons later voorgeschoteld zouden worden. Afgelopen zomer bezochten wij het bloedhete terras van Stempels in Haarlem, voordat wij ons in de koele en duistere spelonken van het eerste en oudste museum van Nederland terugtrokken. En twee weken geleden genoten we in Oud-Zuid-Brasserie-stijl (nieuwe stroming?) van oesters en Cote de Boeuf in combinatie met de moderne kunst van het Stedelijk.

Zoals je binnen een gezin samen je tradities creëert, gaat dat ook zo in een ontluikende relatie. En heel soms lijken die 'nieuwe' gezamenlijke gewoontes verdacht veel op wat je van huis uit meekreeg.
Voor Den en mij zijn het Kröller Müller Museum en de Asian Platter met Gewürzstraminer van Roses Lounge in Arnhem inmiddels onlosmakelijk met elkaar verbonden. Bij een rondje Spiegelstraat hoort de Tournedos of Kreeft van Red en na een wandeling langs de ateliers en galerietjes van de Negen Straatjes kruipen we graag bij Brix naar binnen om die lekkere bol Mozzarella di Bufola op een plankje te scoren.

Eten en Kunst

Maar deze week deden we het eens anders.. We bekeken de kunst niet vóór of na het eten, maar we bekeken kunst óver eten. Het voelde een beetje als het bezoeken van een nieuw restaurant. Op het menu stond de tentoonstelling 'Food Portraits' van Marie Cécile Thijs. Prachtige fotografie waarin het product, of het ingrediënt centraal staat. Bij het bestuderen van de menukaart kwamen de portretten mij in eerste instantie ietwat sober voor, maar bij het daadwerkelijk proeven van de gerechten, bleek elke gang al snel bómvol boeiende beweging en intrigerende intensiteit te zitten. Een moderne benadering van een klassiek stilleven. Larousse ontmoet de Moleculaire keuken. Hier gebéúrt wat op je bord!

"Analytical photos, tranquil and yet dynamic, each showing the essence of food"

We zagen spookachtige roze zwammen, zweterig gevangen onder een stolp, een zeebaars op een weegschaal in rondstrooiend zout en gekaraffeerde heftig bloedende biet. Het product werd ons elke keer weer in verrassende vorm voorgeschoteld; aan één kant in zijn puurste vorm, aan de andere kant toch ook alweer bewerkt of in proces. Culinair hoogtepunt was voor mij de interpretatie van gedistilleerde Umami. Daarnaast werd ik vrolijk en ontroerd tegelijk van het dessert: de smakelijke symboliek van een op beeld gevangen regen van kikkererwten. Het hele diner in de galerie was een lust voor het oog en tegelijk een stimulans voor de smaakpapillen. We hebben gesmuld!

Nog te zien tot eind April, in de Jordaan. Uren tafelen is niet nodig, want erg omvangrijk is de collectie niet, maar de opgediende borden waren stuk voor stuk om je vingers bij af te likken. Ik zeg dóen!

Food Portraits van Marie Cécile Thijs
Galerie Eduard Planting, Eerste Bloemdwarsstraat 2 te Amsterdam
9 maart t/m 27 april 2013
EduardPlanting.com