De alleen-etende mensch

Over medelijden, moed en troost, en over dat dat allemaal misschien wel niet nodig is...

Toen ik jong was, vond ik mensen die alleen in een restaurant zaten te eten altijd enorm zielig. Dan waren we met mijn ouders en broertje uiteten, en zat een paar tafels verder een meneer in zijn ééntje aan een tafeltje... Hartverscheurend vond ik dat, en ik stelde dan ook vaak voor om hem uit te nodigen aan onze tafel. Tijdens de avond bleef ik maar checken of meneer niet ter plekke aan zijn eenzaamheid ten onder zou gaan, maar dit gebeurde natuurlijk nooit.

Tientallen keren legden mensen mij uit dat alleen natuurlijk niet hetzelfde is als eenzaam. Het heeft eigenlijk ook wel iets moedigs, of juist iets luxueus.. Zoals in het werk van Harry Mulisch. In zijn boeken gaat de hoofdpersoon vaak (geromantiseerd) alleen uiteten, die hoofdpersonen zijn altijd vér van zielig. Ze eten goed, en smakelijk, hebben meer tijd om hun omgeving te observeren, leggen contact met obers, en genieten vaak extra van de smaken op hun bord of in hun glas. Daarnaast heb ik tijdens mijn werk trouwens ook nog nooit meegemaakt dat de alleen-etende gast tijdens het hoofdgerecht van ellende in huilen uitbarst. Eigenlijk vertrekken ze juist vaak innig tevreden, en dan beeld ik me maar in dat ze na hun vorstelijke maal naar hun éénpersoonshotelkamer gaan, om daar met een goed boek weg te zakken in een behaaglijk warm schuimbad, en zulke door-mijzelf-bijgevoegde-beelden troosten mij dan wel weer.

"Alleen is een puur fysieke toestand"
Dat klinkt natuurlijk raar; dat ík getroost zou moeten worden omdat ik een ánder zielig vind. Maar dat is eigenlijk precies waar het om draait; ik vind die mensen misschien zielig, maar dat betekent natuurlijk niet dat zij dat zelf ook zo ervaren...

Dat bevestigt ook Professor van Avermaet, sociaal psycholoog, in een artikel van Goed Gevoel: 'Hoe anderen van buitenaf toekijken op iemand die alleen zit, verschilt erg van hoe die persoon er zelf over denkt. Mensen die naar het park gaan als een sociale bezigheid beschouwen, gaan op die manier ook naar anderen kijken en dat gedrag vergelijken met hun eigen verwachtingen.'

Het is duidelijk: ík beschouw naar een restaurant gaan blijkbaar gewoon heel erg als een sociale bezigheid. Voor mij is eten verbinding maken. Met je zintuigen, je lijf, jezelf, maar vooral met anderen. Eten is ontmoeten, delen, erover praten, van elkaar proeven. Ik heb er ook altijd zo'n oerbeeld bij van dieren die bij een waterbron of voederplaats samenkomen, en met z'n allen daar eten en drinken. Samen eten hóórt eigenlijk gewoon, vind ik.

Maar dat vind dus niet iedereen.
Gaat u vaak alleen uiteten? Omdat het zo loopt, of juist omdat u dat zo prettig vindt? Of zou u graag alleen uiteten gáán, maar durfde u tot op heden niet? Grijp deze week uw kans: Pop-up restaurant Eenmaal gaat open, het eerste éénpersoonsrestaurant ter wereld. Een restaurant met enkel tafeltjes voor één persoon. Een creatie van social-designer Marina van Goor, van de gelijknamige Ontwerpstudio.

"It is the perfect place to dine in pleasant solitude; an exciting experiment for those who never go out for dinner alone and an attractive place to eat for those who already enjoy doing so".

Het concept werd al eerder getest tijdens Rollende Keukens en een succesvolle zomereditie.

Nu is er de herfsteditie, waarvan het aantrekkelijke menu al op facebook te zien is. 
Wanneer: 21 & 22 november 
Waar: Bos en Lommerweg 361, Amsterdam
Reserveren: reserveren@eenmaal.com
Info: www.eenmaal.com


Of ik zelf een reservering gemaakt heb? Nee. Niet alleen omdat het misschien nog íets te gewaagd is voor mij, maar omdat ik die avonden zélf al mensen bedien. 
Mocht daar weer eens een "ééntje" bijzitten, dan neem ik me bij deze voor om mijzelf uit te dagen en me aan leren om daar anders naar te kijken... te zien hoe meneer of mevrouw in zijn of haar eigen aangename gezelschap eet, drinkt, proeft en geniet.... mijn ideeën bij te stellen, en wie weet.. reserveer ik dan voor de wintereditie van "Eenmaal" wél een tafeltje....

Lekker vaag; mondvermaakjes uit de armoedzaaierskeuken.

Getalenteerden musiceren, dragen voor, doen hun ding.
Gefortuneerden betalen. Armen krijgen.
Allen gezeten aan één tafel. Ons even rijk wanend.

Küche der Armen
Via een online tip van voormalig collega, topchef en columnist Joris Bijdendijk ving ik iets op over Küche Der Armen. Een tijdelijk restaurant, waar kok en beeldend kunstenaar Sjim Hendrix met armoedzaaiers-ingrediënten zijn culinaire 'ding' zou doen.

Voedselidealist
Ik had -in alle bloggende eerlijkheid- echt nog nóóit van Sjim Hendrix gehoord, en toen ik naar informatie over hem zocht, kwam ik erachter dat hij opgeleid is door Michelinsterrenchef Dick Soek. Daar leerde hij dat alles, dat niet rechtstreeks uit de natuur komt, rommel is. Pas later, als arme student aan de Rietveld Academie, is Hendrix zich in het fenomeen van vies en goedkoop eten gaan verdiepen.
Maar het waren vooral de stukken waarin hij geciteerd werd, die mij nieuwsgierig maakten:

'Er bestaat een compleet vals begrip van wat luxe of lekker is. Iedereen stopt de hele dag gerookte zalm in zijn mik, terwijl die naar antibiotica en modder smaakt. Maar dat weet niemand, omdat ze de smaak van wilde vis niet kennen".

Ik eet zo'n beetje dagelijks gerookte zalm. Reserveren dus maar!

Reserveren = doneren.
De mobiele website doet het niet. "Omdat ze liever hebben dat je onderweg om je heen kijkt". Grappig. Thuis blijkt dat de site leuke tekstjes en weinig duidelijkheid biedt. Het prikkelt: "KLUB KDA serveert decadentie uit de armoedzaaiers keuken. Wisselende menu's voor een vaste minimumprijs.Wilt U komen eten? Een plekje reserveren aan tafel? Weten waar de KLUB zich bevindt?" Ja ja ja, natuurlijk! Spannend. Er blijkt eerst gedoneerd te moeten worden. Ik hoor graag bij clubjes, bij teams, jeej, fijn, gezellig, word ik blij van. Dus kom maar op. Je kunt kiezen uit bedragen tussen de 5 en 2500 euro. Hallo zeg! Ik besluit: 5 euro, omdat cluppies leuk zijn, maar onbekende cluppies... eerst even zien.
Een paar minuten later ontvang ik de bevestiging van mijn reservering. Tijdens het gehele avontuur is het natuurlijk geen seconde bij me opgekomen dat dit pop-up restaurantje ook weleens níet in Amsterdam zou kunnen zijn. "Schat, we moeten naar Den Haag!".


Lekker vaag
Zo belandde ik gisteravond, ergens in Den Haag, letterlijk in de gemeentelijke bosjes langs de weg, met mijn hoge hakken in de modder en een glas cider in mijn hand, hop, midden in de surrealistische realiteit van Sjim Hendrix. Een besloten tuinfeestje, een setting van buiten dineren, op hooibalen gezeten, aan een lange tafel, gezamenlijk met onbekenden. Doe ík in elk geval niet iedere dag.
Ook ik zal de vaagheid rondom dit half culinaire, half culturele en half illegale initiatief hier niet al bloggend gaan opheffen, maar oh, what a night!
Een avond vol verwondering en bewondering. Winkelwagentjes met video-apparatuur, een onthoofde maar kleurrijke tafelgenoot, openluchttoiletten, videobeelden van paddenstoelenplukkerij en een wasmachinetrommel op velgen als vuurkorf. Volgt u het nog? En heerlijk eten. Mondvermaakjes, noemt Sjim dat. Groffe oesters, wilde kokkels, spekbokking, moerasspirea, duindoorn, koolzaadolie, diklipharder, verveine, tweedekeustomaat, engelwortel, rucolabloem, zuring, boleten, biet, bramen, honingsorbet, venkelroomijs en rozenstroop.
Sjim Hendrix kookt goed, en zonder poespas. De ingrediënten spelen hier de hoofdrol, de smaken zijn mooi op elkaar afgestemd. Aardsheid, zuren, romigheid, bitters, het komt -elke gang weer- weer helemaal goed. Sjim vertelt dat de zoektocht naar zijn 'spullen' de meeste tijd kost. Hij zoekt, plukt, scharrelt en raapt, haalt zijn koopjes bij de boeren. En wij smullen.

Nijhoffgedicht
De maan hult ons in een sprookjesachtig licht, zo tussen het groen. Ik schop mijn pumps uit. Er wordt verteld, gevraagd, uitgelegd en gediscussieerd. Over de liefde, natuurlijk, maar ook over geluk, over een ongeluk, over rust, onrust, bambi, citeren, promoveren, melodie, stenen likken, vacuümkoken en spreeuwen afschieten. Er wordt voorgedragen: Jean Anthelme Brillat-Savarin, en gezongen: Michel Fugain. Menig Youtubefilmpje gedeeld. Gegiecheld en een traantje gelaten. Er worden glazen tegen elkaar geklonken. Ik waan mij in een gedicht van Nijhoff!

Wij, aan 't dessert, eenzelvige rebellen,

Ontveinzen 't in ons mijmerend gedicht,

Om niet, nu 't uur eind'lijk naar weemoed zwicht,

Elkanders kort geluk teleur te stellen.

We drinken samen, ongefilterd, sulfietvrij, biodynamisch. Ook weer minimaal gemanipuleerd. En aan het einde van de avond... nou, nog ééntje dan! Want straks moeten we afscheid nemen, gaan we de straat op en kunnen we morgenochtend misschien niet meer geloven dat deze avond werkelijkheid was.

Vanmorgen: het stro lijkt nog steeds in mijn bovenbenen te prikken, mijn nieuwe jurkje ruikt naar gestoomde kokkels en mijn voeten zijn, ook na het douchen, nog steeds zwart van de aarde. Mijn parelketting is gisteravond geknapt. De kralen van (nep)decadentie zwerven door mijn handtas.

Sjim is gefascineerd door het spel tussen armoede en decadentie. 'Want arm is ook degene die veel geld heeft en niet weet wat hij ermee aan moet"

En wij..? Wij zijn weer een ervaring rijker.